ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi çerçevesinde, parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda yüklenicilerin yasaklılık durumlarının sorgulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, doğrudan temin ile yapılan alımlarda, alım yapılacak kişi veya firmanın yasaklı olup olmadığının kontrol edilmemesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu durumun istisnası, belirtilen parasal limitler dahilinde yapılan alımlardır; bu tür alımlarda yasaklılık kontrolü yapılması zorunludur.

Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan incelemelerde, 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık teyidinin yapılmadığı görülmüştür. İdare, 2022 yılı itibarıyla mevzuata uygun işlemler gerçekleştirdiğini ifade etse de, 2021 yılı sonu itibarıyla yasaklılık kontrolü yapılmaması durumu devam etmektedir. Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi gereğince, Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasından yasaklılık teyidinin gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletmesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda yüklenicilere yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5. maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği; ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda ise, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Tebliğ düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere; doğrudan temin ile alım yapıldığı takdirde kural olarak, alım yapılacak kişi hakkında yasaklılık teyidi yaptırılmamaktadır. Ancak bunun istisnası, Kanun’un 22/d maddesi ile düzenlenen parasal limitler dahilinde yapılan alımlardır. İlgili (d) bendi uyarınca alım yapıldığı takdirde, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yasaklılık teyidi gerçekleştirilmeli, yapılacak sorgulama sonucunda yasaklı olduğu belirlenen gerçek veya tüzel kişilerden alım yapılmamalıdır.
Yapılan incelemede, Döner Sermaye İşletmesi tarafından Kanun’un 22/d maddesi uyarınca gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık teyidinin yapılmadığı görülmüştür.
İdare tarafından 2022 yılı başından itibaren yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edildiği belirtilse de mevzuata aykırılık teşkil eden husus 2021 yılı sonu itibariyle devam etmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında yapılan alımlarda Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.