ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu tür alımlar için belirlenen parasal limit dahilinde, alım yapılacak kişi veya firmanın yasaklı olup olmadığına dair bir teyit işlemi gerçekleştirilmemektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4. maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Eğer bu kişi veya firma yasaklı olarak tespit edilirse, alım yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

Bu durum, kamu alımlarında şeffaflık ve güvenilirlik açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Yasaklılık kontrolünün ihmal edilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından riskler doğurabilir. Dolayısıyla, bu kontrol mekanizmasının etkin bir şekilde uygulanması, kamu ihale süreçlerinin sağlıklı işlemesi için kritik öneme sahiptir.

BULGU: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile doğrudan temin yoluyla parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4. maddesinde; “4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir.
Ancak, anılan Kanunun 22 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” denilmektedir.
4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit edilmeyecektir. Ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumunun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir.