ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversiteler ve döner sermaye işletmeleri tarafından doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi çerçevesinde hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.9.2. maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar EKAP’a kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bu yükümlülüğün yerine getirilmediği tespit edilmiştir.

Bu durum, Kamu İdaresinin EKAP’a giriş işlemlerinin düzenli bir şekilde yapılması için gerekli önlemleri almasının önemini vurgulamaktadır. İncelemeler sonucunda, döner sermaye işletmeleri tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen alımların, belirtilen tebliğ düzenlemelerine uygun olarak kaydedilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, işletmelerin doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdikleri alımları, istisnasız bir şekilde “Doğrudan Temin Kayıt Formu”nu doldurarak EKAP üzerinden kaydetmeleri gerekmektedir.

2022 yılından itibaren idarelerin mevzuata uygun işlemler yapmaya başladığı ifade edilse de, 2021 yılı itibarıyla devam eden mevzuat ihlalleri dikkat çekmektedir. Bu durum, kamu alımlarının şeffaflığı ve denetlenebilirliği açısından önemli bir risk oluşturmaktadır.

BULGU: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu Üzerinden Kamu İhale Kurumuna Bildirilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletmesi tarafından doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda EKAP’a kayıt zorunluluğunun yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlere açıklık getirilmesi ve bu hususlarda uyulması gerekli esasların belirlenmesi için çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2. maddesinde;
“Doğrudan temin yoluyla yapılan alımlar, takip eden ayın onuncu gününe kadar ‘Doğrudan Temin Kayıt Formu’ doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınır. Bilgilerini tam ve düzenli olarak göndermeyen idarelerin 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi çerçevesinde yapacakları başvuruların değerlendirilmesi sırasında bu husus dikkate alınacaktır.” denilmektedir.
Bu hüküm gereğince doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinde kayıt altına alınması gerekir. Bu tebliğe uygun olarak, İşletme tarafından doğrudan temin yoluyla yapılan tüm alımların mevzuatta öngörüldüğü şekilde elektronik olarak Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden Kamu İhale Kurumuna bildirilmemesinin kontrol riski oluşturacağı söz konusu Platforma giriş işlemlerinin düzenli olarak yapılması için Kamu İdaresinin gerekli tedbirleri almasının önem arz ettiği değerlendirilmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, Döner Sermaye İşletmesince doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda yukarıda aktarılan Tebliğ düzenlemesine riayet edilmediği ve söz konusu alımların EKAP üzerinden kayıt altına alınmadığı tespit edilmiştir.
Mevzuat hükümlerinin yerine getirilmesi amacıyla, İşletmenin, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği alımları istisnasız bir şekilde “Doğrudan Temin Kayıt Formu”nu doldurmak suretiyle EKAP üzerinden kayıt altına alması gerektiği değerlendirilmektedir.
İdare tarafından 2022 yılından itibaren yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edilmeye başlandığı belirtilse de mevzuata aykırılık teşkil eden husus 2021 yılı sonu itibariyle devam etmektedir.