BULGU: Doğrudan Temin Yoluyla Yaptırılan Yapım/Onarım İşlerinde Sözleşme Düzenlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Kamu İdaresi tarafından doğrudan temin yoluyla yaptırılan bazı büyük onarım işlerinde işin gerçekleştirilmesinin belli bir süreye bağlı olduğu hallerde sözleşme düzenlenmesi zorunlu olmasına karşın sözleşme düzenlenmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesine göre mal alımları ile hizmet ve yapım/onarım işleri ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın piyasa araştırması yapılarak temin edilmesi mümkündür. Ayrıca şartname hazırlanması ve sözleşme imzalanma zorunluğu da bulunmamaktadır.
İhtiyaçların doğrudan temin yöntemi ile yapılmasında teminat alınması, şartname hazırlanması ve işin sözleşmeye bağlanması idarelerin takdirinde olmakla birlikte, işin niteliği gereği bazı hallerde bu dokümanların hazırlanması zorunlu olabilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin gerçekleşmesi belli bir süreyi gerektirmesi durumunda Kanun’un 22’nci maddesi kapsamındaki alımların bir sözleşmeye bağlanması zorunluluğu bulunmaktadır.
Bu bağlamda, işin gerçekleştirilmesinin belli bir süreye bağlı olduğu yapım onarım işlerinde sözleşme düzenlenmesi zorunludur. Başka bir deyişle, işin gerçekleşme süresinin uzun veya kısa olmasıyla ilgi kurmaksızın belirli bir iş süreci gerektiren yapım/onarım işlerinde yazılı bir sözleşme düzenlenmesi idare lehine olacaktır. İdare ile yüklenici arasındaki işin süresi dahil olmak üzere temel sözleşme kurallarının kayıt alına alınması yapılan işlemlerin ispatı açısından önem arz etmektedir.
Örneğin 223.950 TL yapım bedeli olan “Asma Kat Çatının Onarım ve Tadilat İşi”nde sözleşme imzalanmamıştır.
Kamu idaresi cevabında, doğrudan temin yöntemiyle yapım/onarım ihtiyaçlarının karşılanmasında belli bir ifa dönemi gerektiren işlerde sözleşme düzenlenmesi hususuna dikkat edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; doğrudan temin yöntemiyle ihtiyaçların karşılanmasında belli bir ifa dönemi gerektiren işlerde işin sözleşmesi düzenlenmesi gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idaresi tarafından doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen bazı büyük onarım işlerinde, işin belirli bir süreye bağlı olduğu durumlarda sözleşme düzenlenmesi gerektiği halde, sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi uyarınca, ihtiyaçların doğrudan temin yöntemiyle karşılanmasında sözleşme düzenlenmesi zorunludur. Bu durum, işin süresinin uzun veya kısa olmasından bağımsız olarak, idare ve yüklenici arasındaki temel sözleşme kurallarının kayıt altına alınması açısından önem taşımaktadır.