|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı ile bazı Bölge Müdürlükleri tarafından doğrudan temin yöntemiyle alınan ve belli bir süre gerektiren hizmet ile yapım işlerine ilişkin sözleşme düzenlenmediğini ortaya koymuştur. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, bu tür alımların sözleşmeye bağlanmasını zorunlu kılmakta, böylece hem idarelerin hem de yüklenicilerin korunmasını amaçlamaktadır.
Sözleşme yapılmaması durumunda, yüklenicinin taahhütlerini yerine getirmemesi veya idarenin yükümlülüklerini ihmal etme riski artmakta, bu da taraflar arasında sorun yaşanma ihtimalini yükseltmektedir. Özellikle, mal alımının veya hizmetin belirli bir süreye yayılması halinde, tarafların zarar görme olasılığı da belirgin şekilde artmaktadır. Bu bağlamda, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili Bölge Müdürlüklerinin, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesine aykırı olarak sözleşme düzenlememesi, hukuki ve mali riskleri beraberinde getirmekte ve mevzuata uyum açısından sorun teşkil etmektedir. Dolayısıyla, sözleşme düzenlenmesi, bu risklerin minimize edilmesi ve tarafların yükümlülüklerinin net bir şekilde belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Alınan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Hizmet ile Yapım İşlerinden Bazıları İçin Sözleşme Düzenlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı ile bazı Bölge Müdürlüklerinin doğrudan temin yöntemiyle aldığı ve belli bir süreyi gerektiren hizmet ile yapım işlerinden bazıları için sözleşme düzenlenmediği tespit edilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının 22.1.1.3 numaralı alt bendinde; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi kapsamında alımı yapılacak malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, bir defada yapılacak alımlarda ise sözleşme yapılmasının idarelerin takdirinde bulunduğu belirtilmiştir.
Bahse konu Kamu İhale Genel Tebliği ile öngörülen sözleşme zorunluluğunun gerek idareleri gerekse yüklenicileri koruma amaçlı olduğu aşikardır. Nitekim, alımın bir defada yapılacak olması halinde tarafların sorun yaşama ihtimali düşükken, mal alımının, hizmet veya yapım işinin belli bir süreye yayılması halinde yüklenicinin yükümlülüğünü zamanında ve gerektiği şekilde yerine getirmeme veya idarenin malın teslimi, hizmetin ya da yapım işinin sunulabilmesi için üzerine düşen mali ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmeme riski, bu bağlamda da tarafların zarara uğrama riski artacaktır. Dolayısıyla, idarelerin belli bir süreyi gerektiren mal alımları ile hizmet ve yapım işleri için sözleşme düzenleyerek, söz konusu riski minimize etmesi, karşı tarafın yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi halinde uygulanacak yaptırımları ve yaşanacak hukuki uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacak hükümleri belirlemesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Vakıflar Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatı ile bazı Bölge Müdürlükleri tarafından 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle alınan ve belli bir süreyi gerektiren bazı hizmet ve yapım işleri için sözleşme düzenlenmemesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.