Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilen ve Tamamlanması Belli Bir Süreyi Gerektiren Yapım İşlerinde Sözleşme Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Gerçekleştirilen ve Tamamlanması Belli Bir Süreyi Gerektiren Yapım İşlerinde Sözleşme Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

Kurumca doğrudan temin yöntemi ile yapılan ve tamamlanması belli bir süreyi gerektiren yapım işlerinde sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanunun 22/d bendi gereğince ihtiyaçların temini” başlıklı 22.5’inci maddesinin 22.5.1’inci fıkrası uyarınca, idarelerce, 4734 sayılı Kanunun 22/d bendinde belirtilen ve Kamu İhale Kurumunca her yıl güncellenen tutarları aşmayan mal ve hizmet alımları ve yapım işleri ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin mal ve hizmetler doğrudan temin edilebilmektedir.
Doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir.
Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin ‘Doğrudan temine ilişkin açıklamalar’ üst başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesi uyarınca, bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda alımların bir sözleşmeye bağlanması zorunludur. Ancak bir defaya mahsus yapılacak alımlarda ise sözleşme yapılması idarelerin takdirine bırakılmıştır.
Aşağıdaki tabloda örnekleri ile görüleceği üzere kurum tarafından doğrudan temin yolu ile yapılan ve tamamlanması belli bir süreyi gerektiren yapım işlerinde sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sözleşmenin olmaması, işin makul bir süre ve standartta yapılmaması halinde idare haklarının ve kalite güvencesinin korunmasında olası risklerin kontrolünü sağlayacak bir düzenlemenin bulunmadığını göstermektedir.
Tablo 5: Doğrudan Teminle Yapılan ve Tamamlanması Belli Bir Süreyi Gerektiren Yapım İşleri Listesi

Başkanlık verdiği cevapta; doğrudan temin yöntemi ile yapılan ve tamamlanması belli bir süreyi gerektiren yapım işleri listesinde belirtilen işlerin niteliği, çalışma yapılacak mahallin durumu, hizmetin aksamaması ve temin edilecek malzemelerin tedarik süresiyle ilgili belirsizlikler nedeniyle piyasa araştırmalarında yer alan “Teklif Belgelerinde” işin yapım sürelerine ilişkin herhangi bir öngörüde bulunulmadığını, bu nedenle sözleşme yapılmadığını; bundan sonra, tamamlanması belli süreyi gerektiren yapım işlerinde sözleşme yapılması hususunda gereğinin yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, doğrudan temin yoluyla alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda alımların bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir.