ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık sorgulamasının yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi gereğince, parasal limitler dâhilindeki alımlarda yüklenicilerin yasaklılık durumlarının kontrol edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin zorunlu olmadığını, ancak belirli parasal limitler içinde bu kontrolün yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, Döner Sermaye İşletmesi tarafından bu yasaklılık teyidinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kanun’un 22/d maddesi çerçevesinde yapılan alımlarda, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yasaklılık sorgulaması yapılması gerektiği ve yasaklı olduğu belirlenen kişilerden alım yapılmaması gerektiği ifade edilmektedir. Bu durum, Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasından yasaklılık kontrolünün yapılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesi’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde parasal limitler dâhilindeki alımlarda yasaklılık sorgulamasını ihmal ettiği anlaşılmaktadır. Bu tür alımlarda yasaklılık teyidinin yapılması, yasal bir zorunluluk olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Sorgulaması Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletmesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca parasal limitler dâhilindeki alımların tamamında yüklenicilere yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği; ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda ise, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Tebliğ düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere; doğrudan temin ile alım yapıldığı takdirde kural olarak, alım yapılacak kişi hakkında yasaklılık teyidi yaptırılmamaktadır. Ancak bunun istisnası, Kanun’un 22/d maddesi ile düzenlenen parasal limitler dahilinde yapılan alımlardır. İlgili (d) bendi uyarınca alım yapıldığı takdirde, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yasaklılık teyidi gerçekleştirilmeli, yapılacak sorgulama sonucunda yasaklı olduğu belirlenen gerçek veya tüzel kişilerden alım yapılmamalıdır.
Yapılan incelemede, Döner Sermaye İşletmesi tarafından Kanun’un 22/d maddesi uyarınca gerçekleştirilen alımların tamamında yasaklılık teyidinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak İşletme tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca parasal limitler dâhilindeki alımlarda yasaklılık teyit sorgulaması yapılmaya başlandığı ifade edilmiş olup söz konusu alımlarda istisnasız bir şekilde Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.