|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdikleri alımlarda yasaklılık sorgulaması yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi çerçevesinde, belirli parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda, yüklenicilerin yasaklı olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin genellikle yapılmadığını, ancak bu durumun istisnası olarak belirtilen parasal limitler dâhilinde alım yapılması halinde yasaklılık kontrolünün zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, üniversiteler tarafından bu düzenlemeye uyulmadığı ve yasaklılık teyidinin hiç yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin, yasaklılık teyidi belgesinin ödeme emri belgeleriyle birlikte sunulması gerektiğine dair talimatı, harcama birimlerine iletilmiştir. Bunun yanı sıra, muhasebe birimlerinin doğrudan temin alımlarına ilişkin ödeme emirlerini kontrol ederken yasaklılık teyidi belgesini talep etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilen alımlarda, Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği önemle belirtilmektedir. |
BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Sorgulaması Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi uyarınca parasal limitler dâhilinde yapılan alımlarda yüklenicilere yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği; ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda ise, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmamasının gerektiği düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Tebliğ düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere; doğrudan temin ile alım yapıldığı takdirde kural olarak, alım yapılacak kişi hakkında yasaklılık teyidi yaptırılmamaktadır. Ancak bunun istisnası, Kanun’un 22/d maddesi ile düzenlenen parasal limitler dâhilinde yapılan alımlardır. İlgili (d) bendi uyarınca alım yapıldığı takdirde, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yasaklılık teyidi gerçekleştirilmeli, yapılacak sorgulama sonucunda yasaklı olduğu belirlenen gerçek veya tüzel kişilerden alım yapılmamalıdır.
Yapılan incelemede, Üniversite tarafından Kanun’un 22/d maddesi uyarınca gerçekleştirilen alımların tamamında yasaklılık teyidinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından yasaklılık teyidi belgesinin ödeme emri belgesi ekinde kanıtlayıcı belgeler ile birlikte sunulması gerektiği 27.04.2022 tarih ve 162353 sayılı yazı ile harcama birimlerine bildirildiği, muhasebe birimince harcama birimleri tarafından gönderilen doğrudan temin alımlarına ilişkin ödeme emri belgesi kontrollerinde söz konusu yasaklılık teyidi belgesi aranılacağı ve işlemlerin buna göre gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi kapsamında yapılan alımlarda Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.