|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite hastanelerinin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği sarf, ilaç ve diğer mal ile hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırmasının yapılmadığını ortaya koymuştur. İlgili raporda, yalnızca tek bir firma üzerinden alım yapıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesi, belirli bir tutarın altında kalan ihtiyaçların, ilan ve teminat olmaksızın, piyasa fiyat araştırması yapılarak temin edilebileceğini belirtmektedir. Ancak incelemeler, 2021 yılında iki firmadan yoğun alım yapılırken piyasa fiyat araştırmasının yalnızca bu firmaların teklifleriyle sınırlı kaldığını göstermektedir.
Tek teklif alınması, malın gerçek değerinin üzerinde bir fiyatla alınmasına ve dolayısıyla kamu zararına yol açabilecektir. Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddesi, doğrudan teminle yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırmasının zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, 2022 itibarıyla Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden doğrudan temin alımlarının yayınlanmasına özen gösterildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, üniversite hastanelerinin doğrudan temin yöntemini kullanarak gerçekleştirdiği alımlarda piyasa fiyat araştırmasının yapılması ve bu araştırmaya dair belgelerin ödeme evraklarına eklenmesi gerektiği önemle belirtilmektedir. |
BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Bazı Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırmasının Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Hastanesi için doğrudan temin yöntemiyle yapılan sarf, ilaç ve diğer mal ve hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırmasının yapılmadığı tek firma üzerinden alım yapıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde, büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 121.405 TL, diğer idarelerin 40.443 Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilan yapılmaksızın, teminat alınmaksızın ve ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçların doğrudan temin usulü ile giderilebileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede 2021 yılı içerisinde özellikle iki firmadan yoğun şekilde mal veya hizmet alımı yapıldığı ve piyasa fiyat araştırmasının sadece alım yapılan firmaların tekliflerinden oluştuğu görülmüştür. Piyasa fiyat araştırmasında tek teklif alınması malın rayiç değerinden yükseğe alınmasına ve kamunun zarara uğratılmasına sebep olabilecektir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir” düzenlemesi ile doğrudan teminle yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması zorunlu tutulmuştur.
Kurum tarafından, 2022 yılı itibariyle Elektronik Kamu Alımları Platformu Sisteminde de doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarn yayınlanmasına özen gösterilmekte olduğu belirtilmektedir.
Sonuç olarak, Üniversite hastanesi için doğrudan temin yöntemiyle yapılan sarf, ilaç ve diğer mal ve hizmet alımlarında gerekli piyasa fiyat araştırmasının yapılması ve kanıtlayıcı belgelerin ödeme evraklarına eklenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.