ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarının Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi, Kamu İhale Kurumu’na ihale süreçlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi konusunda yetki vermekte ve bu kapsamda elektronik kamu alım platformunun kurulması ve işletilmesi ile ilgili esasları belirlemektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.9.2. maddesi, doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar EKAP’a kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.

Denetim bulgularına göre, doğrudan teminle gerçekleştirilen alımların EKAP’a kaydedilmemesi, mali yıl içinde yapılan harcamaların izlenmesini zorlaştırmakta ve 4734 sayılı Kanun’un 62. maddesinde belirtilen parasal limitlerin aşılmasına dair verilerin elde edilmesini engellemektedir. Bu durum, mali saydamlık ilkesine aykırı bir durum yaratmaktadır. İdarenin, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri yapacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımların EKAP üzerinden kaydedilmesi, yasal bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinin Elektronik Kamu Alım Platformuna Kaydedilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından doğrudan temin yoluyla yapılan alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden kayıt altına alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde Kamu İhale Kurumunun bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu hüküm altına alınmış ve ihale mevzuatına ilişkin olarak standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek, yönetmelik ve tebliğler çıkarmak Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Yine 4734 sayılı Kanun’da ihale ve diğer satın alma süreçlerinin yürütülmesi için Kamu İhale Kurumu tarafından oluşturulan elektronik kamu alım platformuna ilişkin hükümler düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesinde elektronik kamu alım platformunun kurulması ve işletilmesi ile ihale sürecinde elektronik araçların kullanımına ilişkin esas ve usullerin Kurum tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda değinilen görev ve yetkilere istinaden Kamu İhale Kurumu, satın alma işlemlerin uygulanmasına yönelik Kamu İhale Genel Tebliği’ni yayımlamıştır. Tebliğ’in “Doğrudan temin kayıt formu” başlıklı 30.9.2. maddesine göre doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak elektronik kamu alım platformu üzerinden kayıt altına alınması gerekmektedir. Elektronik kamu alım platformun üzerinden yapılan doğrudan temin işlem süreçlerinde idare kullanıcısı, kaydı yapılan satın alma işlemi ile ilgili hususları detayları ile elektronik kamu alım platformuna kaydedebilmektedir. Doğrudan temin işleminin mal, hizmet veya yapım işi olarak türü ve 22’nci maddenin hangi bendi ile alım yapıldığı gibi bilgiler bu hususlar arasındadır.
Yapılan incelemede, doğrudan temin ile yapılan satın alma işlemlerinin elektronik kamu alım platformuna kaydedilmediği görülmüştür.
Ayrıca 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinde bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir. İdarenin doğrudan teminleri elektronik kamu alım platformuna kaydetmemesi, mali yıl içerisinde Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılan toplam harcama tutarının elektronik kamu alım platformu verileri ile elde edilememesine sebep olmaktadır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, mali saydamlık ilkesi çerçevesinde İdare tarafından doğrudan temin yoluyla yapılan alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden kayıt altına alınması gerektiği değerlendirilmektedir.