|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen çeşitli satın alımlarda mevzuata uyum eksikliklerini ortaya koymaktadır. İlgili raporda, idarenin bazı alımları piyasa araştırması yapmadan gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22. maddesi, bu tür alımlarda ihale komisyonu kurma zorunluluğu olmaksızın, yetkilendirilmiş kişiler tarafından piyasa fiyat araştırması yapılmasını gerektirmektedir.
İncelemeler sonucunda, doğrudan teminle yapılan alımlarda yalnızca tek bir firmadan teklif alındığı ve piyasa fiyat araştırması yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca, bazı alımlarda belediye şirketleri üzerinden mal ve hizmet temin edildiği belirlenmiştir. Bu durum, alınan fiyatların piyasa gerçeklerini yansıtmayabileceği ve piyasa araştırmasının amacına uygun şekilde gerçekleştirilmediği anlamına gelmektedir. Sonuç olarak, doğrudan temin usulüyle yapılan mal ve hizmet alımlarında en uygun fiyat ve şartların sağlanabilmesi için, piyasa araştırmasının birden fazla gerçek veya tüzel kişiden fiyat teklifi alınarak yapılması gerekmektedir. Bu yaklaşım, hem mevzuata uygunluğu artıracak hem de alım süreçlerinin etkinliğini sağlayacaktır. |
BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Muhtelif Satın Alımlar İçin Mevzuatta Öngörülen Usullere Uyulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği alımların bazılarında piyasa araştırması yapmadan temin yoluna gittiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’inci maddesinin son fıkrasında;
“Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.”
hükmü yer almaktadır.
İdarenin alım işlemlerinin incelenmesi neticesinde; doğrudan temin yoluyla yapılan alımların bazılarında sadece tek bir firmadan teklif alarak ve piyasa fiyat araştırması yapmadan gerçekleştirildiği, yine bazı alımlarında ise direkt belediye şirketi üzerinden mal ve hizmet satın alımı gerçekleştirdiği görülmüştür. Bu şekilde, tek bir firmadan alınan fiyatların piyasa fiyatlarını yansıtmayabileceği ve fiyat araştırılmasında maksadın birden fazla fiyat teklifi alınması olduğu, bu sebeple İdarece doğrudan temin alımları için yapılan piyasa araştırmasının sağlıklı olmadığı değerlendirilmiştir.
Netice olarak; doğrudan temin usulüyle yapılacak mal ve hizmet alımlarında en uygun şart ve fiyatla alımı sağlamak için piyasa araştırmasının birden çok gerçek veya tüzel kişiden fiyat teklifi alınarak yapılması mevzuata ve amaca uygun olacaktır.