|
ÖZET: Doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, yüklenicilerle sözleşme imzalanmadığı ve alımların genel iş tanımlarıyla yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan ve 2024 yılında yürürlüğe girecek olan tebliğ, belirli süre gerektiren alımlarda sözleşme imzalanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, bu alımların fiyat araştırmalarının, ilgili yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapım işlerinde, iş tanımlarının açık ve detaylı bir şekilde belirlenmesi önem arz etmektedir. İş kalemlerinin cinsine göre metraj, ağırlık ve adet gibi teknik detayların dikkate alınması, işlerin istenen niteliklerde ve sürelerde tamamlanabilmesi için gereklidir. Aksi takdirde, yüklenicilere yaptırım uygulanması ve kamu zararlarının tespiti zorlaşacaktır. Yapılan denetimlerde, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen alımlarda sözleşme imzalanmaması ve piyasa araştırmalarında teknik detayların göz ardı edilmesi gibi sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu durum, ilgili idareler tarafından dikkate alınarak, harcama birimlerine gerekli bildirimlerin yapıldığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, bu alımlarda sözleşme imzalanması ve iş tanımlarının net bir şekilde belirlenmesi gerekliliği ön plana çıkmaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan ve Belirli Bir Süreyi Gerektiren Mal ve Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinde Sözleşme İmzalanmaması ve Genel İş Tanımları Üzerinden Alım Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı ve ayrıntısına yer verilmeden genel iş tanımları ile yapılan alımların olduğu görülmüştür.
Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanarak 11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.02.2024 tarihinde yürürlüğe giren Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesi uyarınca, teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması gerekmekte olup aynı Tebliğ uyarınca 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi kapsamında gerçekleştirilecek yapım işlerine ilişkin fiyat araştırmasının, 04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslara göre yapılması zorunludur.
Buna göre, teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, alımın bir sözleşmeye bağlanarak mevzuata uygun işlem tesis edilmesi; özellikle yapım işlerinde iş tanımının açık ve detaylı bir şekilde, iş kalemi miktarlarının cinsine göre metraj, ağırlık, adet ve benzeri tüm teknik detaylar göz önünde bulundurularak belirlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, işlerin eksik yapılması, istenen niteliklerde veya sürelerde yapılmaması yahut hiç yapılmaması hallerinde, yüklenicilere herhangi bir yaptırım uygulanabilmesi ve dolayısıyla oluşması muhtemel kamu zararlarının tespiti ve ispatı imkansız hale gelecektir.
Yapılan incelemeler neticesinde, doğrudan temin yöntemiyle yapılan ve alımı belirli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinden sözleşme imzalanmayan; piyasa araştırması yapılırken hiçbir teknik detayı ortaya konulmadan genel bir başlıkla gerçekleştirilen alımların olduğu tespit edilmiştir.
İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların Bakanlık merkez dışı harcama birimlerine bildirildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, doğrudan temin yöntemiyle yapılan ve belirli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde yüklenici ile sözleşme imzalanması ve alımlara ait iş tanımlarının açık ve detaylı bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.