ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen çeşitli gıda alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi, doğrudan temin usulünün belirli koşullar altında ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın uygulanabileceğini belirtmektedir. Bu kapsamda, büyükşehir belediyesi sınırları içinde 2024 yılı için 622.756,00 Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçların doğrudan teminle karşılanabileceği ifade edilmiştir.

Ancak, Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesi, alımlar için onay belgesi düzenlenmesini ve piyasa fiyat araştırması yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, yıl boyunca pazar yerlerinde dağıtılmak üzere gıda maddelerini 26 kez doğrudan temin yöntemiyle almış, fakat bu alımlarda fiyat araştırması gerçekleştirilmemiştir. Sonuç olarak, bu süreçte rekabet ortamı sağlanamamış ve Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine uyulmamıştır.

Kamu idaresi, bu durumla ilgili birimlerin uyarılacağını bildirmiştir. İhtiyaçların rekabetçi bir ortamda, uygun şartlarla ve zamanında karşılanabilmesi için doğrudan temin usulünde piyasa fiyat araştırmasının yapılması elzemdir.

BULGU: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen Bazı Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen muhtelif gıda alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinde düzenlenen doğrudan temin usulünde belirli koşulların varlığı halinde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın karşılanabileceği belirtilmiştir. Anılan maddenin (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 2024 yılı için 622.756,00 Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçlarını doğrudan teminle karşılayabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde ise alımlar için onay belgesi düzenlenmesinin, onayı takiben harcama yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılmasının ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’nün yıl boyunca pazar yerlerinde dağıtılmak üzere alımını gerçekleştirdiği gıda maddeleri için 26 kez doğrudan temin usulüne başvurulduğu, ancak herhangi bir fiyat araştırması yapılmadığı ve söz konusu alımların tek bir firmadan tedarik edildiği görülmüştür. Dolayısıyla 2024 yılı içerisinde bu şekilde gerçekleştirilen alımlarda rekabet ortamı tam manasıyla sağlanamamış, Kanunun temel ilkelerine riayet edilememiştir. Doğrudan temin her ne kadar bir ihale usulü sayılmasa da bu yöntem vasıtasıyla gerçekleştirilen alımlarda da kaynakların verimli kullanılması gerektiği açıktır.

Kamu idaresi, konuyla ilgili birimlerin uyarılacağını ifade etmiştir.

İhtiyaçların rekabet ortamında uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının sağlanması için doğrudan temin usulünde piyasa fiyat araştırmasının yapılması gerekmektedir.