ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi’nin döner sermaye bütçesi kapsamında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi (d) bendi çerçevesinde gerçekleştirilen bazı doğrudan temin alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. Alımların, e-fiyat teklifi veya fiziksel ortamda teklif alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilen Tebliğ’in ilgili maddeleri, idarenin alım süreçlerini elektronik ortamda yürütme yetkisini de kapsamaktadır. Ancak, denetimlerde, hastane personelinin diğer firmalardan teklif talep ettiği ancak yanıt alamadığı gerekçesiyle tek firmadan alım yapıldığı ifade edilmiştir.

Ayrıca, ihtiyaçların gruplandırılarak tedarik edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Tıbbi malzeme, sarf malzemeleri ve temizlik ürünleri gibi kalemlerin, ilgili firmalardan toplu şekilde teklif alınarak temin edilmesi önerilmektedir. Kamu İdaresi, acil ihtiyaçlar doğrultusunda doğrudan temin yönteminin kullanıldığını ve piyasa araştırması yapıldığını belirtse de, tebliğdeki usullere uyulmasının zorunlu olduğu ve yeterli piyasa fiyat araştırmasının yapılması gerektiği ifade edilmektedir.

Sonuç olarak, malzeme tedarikinde piyasa fiyat araştırması yapılması ve birden fazla tedarikçiden teklif alınarak alım gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi ihtiyaçları için Döner Sermaye Bütçesinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi (d) bendi kapsamında yapılan alımların bir kısmında piyasa fiyat araştırması yapılmadan farklı nitelikteki ihtiyaçlar için tek firmadan teklif alınmak suretiyle alım yapıldığı tespit edilmiştir.

Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında; alımların, e-fiyat teklifi veya fiziki ortamda fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılabileceği ve alımlara ilişkin süreçlerin kısmen veya tamamen EKAP üzerinden elektronik ortamda yürütülebileceği, İdarenin alım yapılacak haller, alım türü, yaklaşık maliyet/tahmini alım tutarı gibi kriterlerden biri, birkaçı veya tamamını dikkate alarak EKAP üzerinden elektronik ortamda yürütülmesi zorunlu işlemleri belirlemeye yetkili olduğu, ikinci fıkrasında ise; bu alımlar için onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben harcama yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Denetimlerde, doğrudan temin kapsamında yapılan mal ve hizmet alımları için Üniversite personelince yapılan şifahi açıklamada, diğer firmalardan da teklif istendiği ancak teklif verilmediği, bu nedenle tek firmadan alınmak zorunda kalındığı belirtilmiştir. Oysa ihtiyaçların tüm kalemler için toplu şekilde teklif istenilmesi yerine tedarikçilerin ana faaliyet alanlarına hitap edecek şekilde ihtiyaçların tıbbi malzeme, sarf malzemeleri, temizlik malzemeleri şeklinde gruplandırılması suretiyle bu konularda faaliyet gösteren farklı firmalardan teklif alınması gerekmektedir.

Kamu İdaresi cevabında, Hastanenin büyüklüğü nedeniyle sunulan sağlık hizmet süreçlerinin aksamaması için doğrudan temin yöntemiyle acil ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin alımlarının yapılmakta olduğu, kısıtlı zamanda tebliğe uygun yöntemler kullanılarak piyasa araştırması yapıldığı, doğrudan temin ile yapılan alımların sadece acil ihtiyaçların karşılanması amacıyla yapıldığı ifade edilmiştir.

İdare tarafından her ne kadar acil durumlar için doğrudan temin yönetimi kullanıldığı, kısıtlı zaman diliminde piyasa fiyat araştırması yapıldığı belirtilse de söz konusu tebliğde düzenlenen usullere uyulması zorunlu olup yeterli piyasa fiyat araştırması yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak; ihtiyaçların tedarikinde piyasa fiyat araştırması yapılması, birden fazla satıcısı olan malzemelerin tek firmadan teklif alınmak suretiyle alım yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.