ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık kontrolünün yeterince yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda, genellikle yasaklılık kontrolü ihmal edilmektedir. Kamu İhale Tebliği’nin 30.5.4. maddesi gereğince, bu tür alımlarda, alım yapılacak kişi veya firmanın yasaklı olup olmadığına dair bir teyit işlemi gerçekleştirilmemektedir.

Ancak, bu maddenin uygulamaları doğrultusunda, parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumu’nun internet sitesindeki yasaklılar listesinde yer alıp almadığı kontrol edilmelidir. Eğer söz konusu kişi yasaklı olarak tespit edilirse, alım işlemi gerçekleştirilmemelidir. Dolayısıyla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılması, yasal bir zorunluluk olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolü Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapılan incelemede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile doğrudan temin yoluyla parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda çoğunlukla yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Tebliği’nin ‘Teyit İşlemleri’ başlıklı 30.5.4. maddesi gereği; 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumunun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında doğrudan temin yoluyla parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda mevzuatın öngördüğü şekilde yasaklılık kontrolünün yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.