ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne bağlı personel şirketine yapılan hakediş ödemeleri öncesinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) ait borçların sorgulanmadığını ortaya koymuştur. İlgili yönetmelik gereği, işverenlerin hakediş ödemelerinin, SGK’ya olan idari para cezası ve prim borçlarının bulunmaması şartıyla yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, her hakediş ödemesi öncesinde işveren ve varsa alt işverenlerinin SGK’ya olan borç durumlarının yazılı olarak sorgulanması zorunludur.

Denetim sonucunda, belediyeye ait personel şirketine yapılan ödemeler öncesinde bu sorgulamanın gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Yönetmeliğin 6. maddesi, işverenlerin muaccel borçlarının olup olmadığını idareye bildirme süresini de düzenlemektedir. Bu süre içinde bildirim yapılmadığı takdirde, işverene hakediş ödemesi yapılması mümkün değildir.

Sonuç olarak, sözleşme ilişkisine dayanan hakediş ödemeleri gerçekleştirilmeden önce, işverenlerin SGK’ya olan borçları hakkında gerekli sorgulamanın yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu kaynaklarının doğru bir şekilde yönetilmesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Alımların Ödemesinde Prim Borcunun Sorgulanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Personel şirketine yapılan hakediş ödemelerinden önce Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borç sorgulamasının yapılmadığı görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in “Hakedişten kesinti ve mahsup” başlıklı 6’ncı maddesinde idarece işverenlerin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını üniteden yazı ile soracağı hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise, Ünitece, işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunup bulunmadığı hususunun idareye bir aylık süre içinde yazıyla bildirileceği, yazıyla bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hususu düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, belediyeye ait personel şirketine yapılan hakediş ödemelerinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarına ilişkin sorgulamanın yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, Şirket’e yapılan hakediş ödemeleri, sözleşme ilişkisine dayalı ödemeler olduğundan hak sahibine yapılan hakediş ödemelerinden önce, işverenin ve varsa alt işverenlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarına ilişkin sorgulamanın yapılması gerekmektedir.