|
ÖZET: Üniversitenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı alımlarda gerekli özenin gösterilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bu alımların çoğunun aynı kişi veya firmalardan yapıldığını ve tekliflerin de benzer kaynaklardan geldiğini ortaya koymaktadır. Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ancak, doğrudan temin kapsamında yapılan alımlarda bu ilkelere uyulmadığı görülmüştür.
Özellikle, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen perde ve tül alımlarının tamamının tek bir firmadan yapıldığı, fotokopi makinesi bakım işlerinin de aynı kişi tarafından gerçekleştirildiği kaydedilmiştir. Ayrıca, Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı’nın bakım-onarım ve malzeme alımlarının önemli bir kısmının yine tek bir firmadan temin edildiği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, doğrudan temin işlemlerinde yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı da tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, bu sorgulamaların Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Üniversite, bu durumun düzeltilmesi için gerekli iyileştirici adımları atma sözü vermiştir. Doğrudan temin, ihale usulü olmasa da, alımların rekabetçi bir ortamda gerçekleştirilmesi için satıcı ve hizmet sağlayıcı portföyünün genişletilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Bazı Alımlarda Gerekli Özenin Gösterilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin doğrudan temin yoluyla yapmış olduğu bazı alımların, tekliflerin aynı kişi-firmalardan alınarak yine ihtiyaçların aynı kişi-firmalardan karşılandığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ‘’İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” ifadesi yer almaktadır. Belirtilen bu genel ilkeler çerçevesinde, mezkûr Kanunun 22’nci maddesi göre ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın bu yolla alım yapılabileceği ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen Büyükşehir Belediyesi içindeki idarelerin 622.756,00 TL’ye kadar olan ihtiyaçlarının bu bent kapsamında edilebileceği düzenlenmiştir.
Üniversite tarafından 2024 yılında doğrudan temin ile yapılan alımlar incelendiğinde;
-İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca yıl içinde yedi kez yapılan ve toplam 1.644.140,00 TL olarak gerçekleşen perde ve tül alımlarının tümünün aynı kişiden yapıldığı ve diğer teklif fiyatlarının da aynı kişiler tarafından verildiği,
-Gene aynı Başkanlık tarafından yapılan dokuz adet ve toplam 813.120,00 TL tutarındaki fotokopi makinası bakım işlerinin de tek kişi tarafından görüldüğü,
-Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığınca yıl içinde yapılan ve toplam 4.961.200,00 TL olarak gerçekleşen bakım-onarım ve malzeme alımlarının yirmi adedinin tek bir firmadan gerçekleştirildiği,
-Doğrudan temin ile 4734 sayılı Kanunun 22-d maddesi uyarınca parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin ‘’Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinin 4’üncü fıkrası uyarınca Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden bu sorgulamanın yapılmasının gerekli olduğu açıktır.
Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin iyileştirici adımların hayata geçirilmesi için çalışmalara devam edileceği ifade edilmiştir.
Doğrudan temin her ne kadar bir ihale usulü olmasa da bu yolla karşılanacak ihtiyaçların teminin de usul açısından zorunluluk bulunmamakta olup ancak Kanunun 5’inci maddesinin ruhuna uygun davranılması gerekliliği de bulunmaktadır. Belirli kişi ve işletmelerden yapılacak alımların uygulamada kolaylığı bulunmasına karşın mal ve hizmet piyasasının rekabetçi avantajından tam olarak yararlanmak için satıcı ve hizmet verici portföyünün genişletilmesi gerekmektedir.