|
ÖZET: Doğrudan teminle gerçekleştirilen bazı alımlarda, piyasa fiyat araştırması için hazırlanan tutanaklarda, yapılacak işlerin ve alınacak malların nitelik, nicelik ve teknik içeriklerinin yeterince belirtilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda tanımlanan doğrudan temin usulüne aykırıdır. İlgili kanuna göre, alım sürecinde isteklilerle teknik şartların görüşülmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan piyasa fiyat araştırmalarında, “Gerekli parçaların değiştirilmesi” gibi belirsiz ifadeler kullanılmış ve mal alımlarında ürünlerin niteliklerine dair yeterli bilgi verilmeden fiyat teklifi alınmıştır.
Belediye tarafından yapılan açıklamada, bazı doğrudan teminlerde teknik detayların yetersiz belirtilmesinin, zaman baskısı ve ihale dışı harcamaların hızlı bir şekilde tamamlanma ihtiyacından kaynaklandığı ifade edilmiştir. 2025 yılı itibarıyla doğrudan temin süreçlerinde kullanılacak standartlaştırılmış teklif istem formlarının hazırlandığı ve her alım için mal veya hizmetin nitelik, nicelik ve teknik özelliklerini içeren açıklayıcı formatların zorunlu hale getirileceği belirtilmiştir. Ancak, bu konuda henüz herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, doğrudan teminle gerçekleştirilecek alımlarda, isteklilerden gerçekçi fiyatlar elde edilebilmesi için işin nitelik, nicelik ve teknik bilgilerinin şartnamelerde açıkça tanımlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Bazı Alımlarda, Yapılacak İşlerin ve Alınacak Malların Niteliği, Niceliği ve Teknik İçeriği Belirtilmeden Piyasa Fiyat Araştırmasının Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Doğrudan teminle yapılan bazı alımlarda piyasa fiyat araştırması için düzenlenen tutanakların, yapılacak işlere ve alınacak mallara ait bilgilerin fiyat almaya elverişli olmayan, nitelik ve nicelik belirtmeyen muğlak ifadeler bulundurduğu ve bu şekilde isteklilerden fiyat alındığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde doğrudan temin, bu Kanun’da belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usul olarak tanımlanmıştır.
Bu tanıma göre doğrudan teminle alım yapılmak istenildiğinde istekliler ile teknik şartların görüşülmesi gerekmektedir. Ancak, Belediye tarafından alımı yapılan taşıt bakım onarım ve araç-gereç bakım onarım hizmetlerine ilişkin piyasa fiyat araştırma tutanaklarında, “Gerekli parçaların değiştirilmesi” ve “Tamirat ve bakımının yapılarak arızalı parçalarının değiştirilmesi” gibi teknik içeriği tam olarak tanımlamayan ifadeler bulunduğu ve “yiyecek alımları”, “bayrak alımı”, “şapka alımı” ve “çanta alımı” gibi mal alımlarında da ürünlerin niteliklerine ait detaylara yeterince yer verilmeden fiyat teklifi alındığı görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta, Belediyece yapılan bazı doğrudan teminlerde teknik detayların yetersiz belirtilmiş olması nedeniyle fiyat araştırma tutanaklarında muğlak ifadelere yer verildiğinin tespit edildiğini, bu durum, uygulamada yaşanan zaman baskısı ve ihale dışı harcamaların hızlı tamamlanması ihtiyacından kaynaklandığını, ancak 2025 yılı itibarıyla doğrudan temin süreçlerinde kullanılmak üzere standartlaştırılmış teklif istem formlarının hazırlandığını, her alım için malın veya hizmetin nitelik, nicelik ve teknik özelliklerini içeren açıklayıcı format kullanılması zorunlu hale getirildiğini belirtmiş olsalar da herhangi bir bilgi ve belge gönderilmediğinden bu durum bilinememektedir.
Sonuç olarak, doğrudan teminle yapılacak alımlarda isteklilerden gerçeğe uygun fiyat alınabilmesi için işin niteliğinin, niceliğinin ve teknik bilgilerinin şartnamelerde tam olarak tanımlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.