|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırmasının yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi, belirli bir tutarın altında kalan ihtiyaçların doğrudan temin yoluyla karşılanmasını öngörmektedir. Ancak, bu süreçte piyasa fiyat araştırması yapılması ve buna dair tutanakların düzenlenmesi zorunludur.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, piyasa fiyat araştırması tutanağının, doğrudan teminle yapılan alımlarda, alım sürecini yöneten kişiler tarafından imzalanması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu tutanakların ödeme emri belgelerine eklenmesi de gerekmektedir. Denetim bulguları, bu kurallara uyulmadığını ve dolayısıyla piyasa fiyat araştırması tutanaklarının düzenlenmediğini göstermektedir. İlgili idare, denetim sonucunda bu hususlara dikkat edeceğini ve gelecekte tavsiyelere uyulacağını ifade etmiştir. Doğrudan teminle yapılan alımlarda, piyasa fiyat araştırmasının gerçekleştirilmesi ve elde edilen bilgilerin uygun şekilde belgelenmesi, yasal bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan Bazı Mal ve Hizmet Alımlarında Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında doğrudan teminle gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı ve piyasa fiyat araştırma tutanağı düzenlenmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde, büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’yi, diğer idarelerin ise 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilan yapılmaksızın, teminat alınmaksızın ve ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçların doğrudan teminle karşılanabileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin beşinci fıkrasının (ı) bendinde piyasa fiyat araştırması tutanağı; doğrudan teminle ihale komisyonu kurulmadan yapılacak alımlarda, alımı yapmakla görevlendirilen kişi veya kişilerce yapılan piyasa fiyat araştırması sonucunda alınan teklifleri ve uygun görülen fiyat ile yükleniciyi gösteren, söz konusu kişi veya kişilerce imzalanan tutanak olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak alımlar” başlıklı 49’uncu maddesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan teminle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin ödemelerinde, piyasa fiyat araştırma tutanağının ödeme emri belgesine ekleneceği belirtilmiştir.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında alımlar için onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben harcama yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay
belgesine eklenmesinin zorunlu olduğu, üçüncü fıkrasında alımların; ilan/duyuru yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması ve Kanunun 10’uncu maddesinde sayılan yeterlik kurallarının aranması zorunluluğu bulunmaksızın, harcama yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak gerçekleştirilebileceği, fiyat araştırmasının, kısmen veya tamamen elektronik ortamda yapılabileceği ifade edilmiştir.
Belediye tarafından doğrudan teminle (22/d) gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı dolayısıyla piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa bundan sonraki süreçte dikkat edilerek tavsiyelere uyulacağı ifade edilmiştir.
Doğrudan teminle (22/d) gerçekleştirilen alımlarda; ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişilerce piyasa fiyat araştırmasının yapılması, araştırma sonucunda alınan teklifleri ve uygun görülen fiyat ve yükleniciyi gösteren ve söz konusu kişilerce imzalanan piyasa fiyat araştırma tutanağının düzenlenmesi ve bu tutanağın ödeme emri belgesine eklenmesi gerekmektedir.