ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen ve belli bir süre gerektiren alımlarda sözleşme imzalanmaması durumunu ele almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendine göre, inşaat tadilat ve bakım onarım işleri gibi projelerde yüklenicilerle sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, aynı kanunun (c) bendinde, belirli mal ve hizmetlerin asıl sözleşmeye dayalı olarak alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

11 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin 4. maddesinin beşinci fıkrası, teslimi veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar için sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak, işin kontrolünü artırmak ve olası hukuki ihtilafların önüne geçmek amacıyla önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen süreli hizmet ve yapım işlerinde, idarenin belirlediği şartlar doğrultusunda yüklenicilerle sözleşme düzenlenmesi gereklidir. Bu uygulama, hem mevzuata uyum sağlamak hem de kamu yararını gözetmek açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Alımlarda Sözleşme İmzalanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin ile gerçekleştirilen yapım ve hizmet işlerinin incelenmesi sonucunda; yapımı ve teslimi belli bir süreyi gerektiren çeşitli inşaat tadilat ve bakım onarım işleri için yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (c) bendinde;

c) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve hizmetlerin, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan gerçek veya tüzel kişiden alınması.” hükmü yer almaktadır.

11.07.2023 tarihli ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; “Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur.” denilmektedir.

Doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren hizmet ve yapım işlerinde işin idare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını garanti altına almak, kamu kaynaklarının daha etkin kullanımını ve işin kontrolünü sağlamak ve ilgili işten doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçmek için, mevzuatın zorunlu kıldığı sözleşmelerin düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

İlgili mevzuat gereğince bir defada yapılacak doğrudan temin kapsamındaki alımlarda sözleşme yapılması İdarenin takdirindedir. Ancak belli bir süreyi gerektiren ve doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen mal teslimlerinde, hizmet alımlarında ya da yapım işlerinde karşılıklı olarak yüklenicilerle sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.