ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği belli bir süre gerektiren hizmet alımları ve yapım işlerinde yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri, bu tür alımlarda sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Özellikle, belirli bir süreyi gerektiren hizmet ve yapım işlerinde sözleşme yapılması, idarelerin takdirine bırakılmamıştır.

Yapılan incelemelerde, sözleşme yapılmadığı durumların mevcut olduğu ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu konuda mevzuat hükümlerinin harcama birimlerine hatırlatılacağını ve sözleşme yapılmasının sistematik hale getirilmesi için gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Ayrıca, işin süresi ve niteliği dikkate alınarak sözleşme yapılmasına yönelik değerlendirmelerin yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süre gerektiren hizmet alımları ile yapım işlerinde sözleşme düzenlenmesi, hem mevzuat gerekliliği hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik öneme sahiptir. Sözleşmeler, işin kontrolü ve kabul süreçlerinin tanımlanması ile olası hukuki anlaşmazlıkların önlenmesine katkı sağlamaktadır.

BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Hizmet Alımları ile Yapım İşlerinde Sözleşme İmzalanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediyenin doğrudan temin yöntemi ile yapmış olduğu ve belli süreyi gerektiren hizmet alımları ile yapım işlerinde yüklenici ile sözleşme imzalanmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3’üncü alt maddesinde; 22’nci madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu; bir defada yapılacak alımlarda ise sözleşme yapılmasının idarelerin takdirinde olduğu hükme bağlanmıştır.

Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde;

(5) Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanunun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur.

hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen ve belli bir süreyi ihtiva eden mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde sözleşme yapılması idarenin takdirine bırakılmamış olup zorunlu tutulmuştur.

Yapılan incelemelerde, Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği belirli süre gerektiren hizmet alımları ve yapım işlerinde sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; belirli bir sürece yayılan hizmet ve yapım işlerinde sözleşme yapılmasının sistematik hale getirilmesi amacıyla mevzuat hükümlerinin harcama birimlerine hatırlatılacağı, bu alımlarda işin süresi ve niteliği dikkate alınarak sözleşme yapılmasına yönelik açık değerlendirme yapılmasının sağlanacağı ve bu konuda gerekli hassasiyetin gösterilmeye devam edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Mevzuat hükümleri açısından zorunlu olmasının yanı sıra, doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belirli bir süreyi gerektiren yapım işleri ile hizmet alımlarında işin idare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını temin etmek, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak ve işin kontrolü ile kabul süreçlerini tanımlamak ayrıca ilgili işten doğabilecek hukuki anlaşmazlıkların önüne geçebilmek açısından sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.