|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan teminle gerçekleştirilen ve ifası belirli bir süreyi gerektiren hizmet alımlarında sözleşme düzenlenmemesi durumunu ortaya koymuştur. Özellikle “Aydınlatma Abonelik Projesi Hazırlatılması” ve “Muhtelif Elektrik Motoru Tamiri” gibi işler, sözleşme olmaksızın yürütülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi, belirli bir parasal sınır dâhilinde doğrudan temin usulüyle alım yapılmasına izin verse de, teslimi veya yapımı belli bir süreyi gerektiren durumlarda sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir.
11 Temmuz 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğde de bu husus vurgulanmaktadır. Sözleşme yapılmaması, hizmetin ifası sırasında ortaya çıkabilecek aksaklıklar ve hukuksal anlaşmazlıklar açısından idare için önemli riskler taşımaktadır. Ayrıca, yüklenicinin sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda idarenin yaptırım uygulama yetkisi de kısıtlanmaktadır. Bu nedenle, belirli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde sözleşme düzenlenmesi, idarenin hak kaybı yaşamaması ve hizmetin düzgün bir şekilde ifası için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan ve İfası Belirli Bir Süreyi Gerektiren Hizmet Alımı İşlerinde Sözleşme Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen ve ifası belirli bir süreyi gerektiren “Aydınlatma Abonelik Projesi Hazırlatılması” ve “Muhtelif Elektrik Motoru Tamiri” gibi hizmet alımı işlerinin sözleşme düzenlenmeden gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin d bendinde, büyükşehir belediyesi sınırı dahilinde olmayan idarelerin 01.02.2024-31.01.2025 tarihleri arasında 207.453,00 Türk lirasına kadar mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüne başvurabileceği belirtilmiştir.
11 Temmuz 2023 tarih ve 32245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapilacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin 5’inci bendinde, “Teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre; idarelerin parasal sınır dâhilinde doğrudan teminle alım yapmaları mümkündür, ancak teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlarda sözleşme imzalanması zorunluluğu bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde doğrudan temin ile gerçekleştirilen ve ifası belirli bir süreyi gerektiren “Aydınlatma Abonelik Projesi Hazırlatılması” ve “Muhtelif Elektrik Motoru Tamiri” gibi hizmet alımı işlerinin, sözleşme düzenlenmeden gerçekleştirildiği görülmüştür.
Doğrudan teminle yaptırılan ve belirli bir süreyi içeren işlerde sözleşme yapılmaması, hizmetin ifası sürecinde yaşanabilecek aksaklıklarda ve hukuksal anlaşmazlıklarda idare açısından hak kaybı doğurma riski taşıdığı gibi yüklenicinin alım ile ilgili sorumluluklarını zamanında ve uygun nitelikte yerine getirmemesi durumunda idarenin yaptırım uygulama imkânını da ortadan kaldırmaktadır.
Bu itibarla, hizmetin ifası sırasında yaşanabilecek aksaklıklarda ve hukuksal anlaşmazlıklarda idare açısından hak kaybı oluşmaması için belirli bir süreyi gerektiren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.