BULGU: Doğrudan Teminle Yapılan ve İfası Belirli Bir Süreyi Gerektiren Yapım İşlerinde Sözleşme Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre doğrudan teminle yapılmış olan ve sözleşmesinin icrası belirli bir süreyi kapsayan yapım işlerinde yüklenici firmalar ile sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Doğrudan temin yapmak suretiyle ihtiyaçların karşılanması yöntemi 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin 22/d maddesine göre, büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar (2024 yılı için 622.756,00 Türk Lirası), diğer idarelerin beş milyar Türk Lirasını (2024 yılı için 207.453,00 Türk Lirasını) aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan teminle karşılanabilir.
Diğer taraftan, doğrudan temine ilişkin düzenlemeler Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılmıştır. Konuya ilişkin olarak anılan Tebliğin “Doğrudan Temine İlişkin Açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3 numaralı bendinde; “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22’nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur” düzenlemesi yapılmıştır.
Bu düzenlemeye göre, doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi halinde alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunludur.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin ile gerçekleştirilen Sağlık Ocağı Mekanik Tadilatı Bakım Onarım İşi, Kayı Köyü Kamera Sistemi Yapım İşi, Ketençimen Kayak Merkezi Bakım ve Onarım Yapım İşi, Ketençimen Jeneratör ve Elektrik Tesisatı Bakım Onarım İşi, Kültür Merkezi Boya Yapım İşi, Murtaza Köyü Pazar Alanı Çatı Bakım Onarım İşi ve Tarımsal Sulama Tesisi Bakım Onarım Yapım İşi gibi çeşitli yapım, bakım, onarım ve tadilat işlerinde sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren yapım işlerinde işin idare tarafından belirlenen koşullarda ve özelliklerde yapılmasını garanti altına almak, kamu kaynaklarının daha etkin kullanımını ve işin kontrolünü sağlamak, ilgili işten doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçmek için mevzuatın zorunlu kıldığı sözleşmelerin düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.