|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin hafriyat toprağı, moloz ve diğer atıklar için gerekli döküm alanları ile bertaraf ve depolama sahalarını belirlemediğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesi gereğince, belediyelerin bu alanları tanımlaması ve çevre kirliliğini önlemek için gerekli önlemleri alması zorunludur. Ayrıca, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği de belediyelere, mücavir alanları içinde bu tür alanları belirleme yükümlülüğü getirmektedir.
Yapılan incelemelerde, ilgili belediyenin belirlenmiş veya işletilen döküm ve bertaraf sahalarının bulunmadığı, bu nedenle hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının taşınması ve bertarafı süreçlerinin denetlenemediği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin gelir kaybına yol açmıştır. Kamu idaresi, döküm ve bertaraf sahalarını belirlemiş olmasına rağmen, bu alanların kullanımına ilişkin ücret tarifelerinin belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, belediyenin hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ile bertaraf sahalarını belirlemesi ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen diğer yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmesi gerekmektedir. Bu önlemler, çevre koruma ve belediye gelirlerinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Döküm Alanları ile Bertaraf ve Depolama Sahalarının Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve görevleri arasında yer alan hafriyat toprağı, moloz vs. atıklar için döküm alanları, bertaraf sahaları ile inşaat malzemeleri, odun, kömür, LPG vs. depolama sahalarının belirlenmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (o) bendi uyarınca, belediyelerin hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemesi; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri alması gerekmektedir.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde ise, belediyelerin hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolüne ilişkin görevleri ifade edilmiş olup belediyelerin mücavir alanları içerisinde hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahaları ile depolama sahalarını belirlemekle yükümlü oldukları hüküm altına alınıştır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından belirlenmiş, kurulan veya işletilen hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahası ile depolama sahalarının belirlenmediği, Belediye mücavir alan sınırları içerisinde gerçekleştirilmekte olan hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının taşınması, biriktirilmesi ve bertarafı faaliyetlerinin denetlenemediği, gerekli tedbirlerin alınmadığı ve Belediyenin gelir kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, döküm, bertaraf ve depolama sahasını belirlemiş olmasına rağmen sahanın kullanımına ilişkin olarak gelir tarife cetvelinde ücret belirlemeli ve belediyenin gelir kaybının önüne geçmelidir.
Sonuç olarak, hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahaları ile depolama sahalarını belirlenmesi ve Yönetmelik hükümlerinde belirtilen diğer görev ve sorumlulukların tam olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.