|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyelerin hafriyat toprağı ve inşaat atıkları için gerekli döküm alanları ile bertaraf sahalarını belirlemediğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesi, belediyelere bu tür alanları tanımlama ve çevre kirliliğini önleyici tedbirler alma yükümlülüğü getirmektedir. Ayrıca, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği de belediyelerin bu tür atıkların kontrolü konusunda sorumluluk taşıdığını vurgulamaktadır.
Yapılan denetimlerde, ilgili belediyenin mücavir alanları içinde hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahalarının mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, atıkların taşınması ve bertarafı süreçlerinin denetlenememesine ve dolayısıyla belediyenin gelir kaybına yol açmasına neden olmuştur. Kamu idaresi, meclis kararıyla döküm alanı ve bertaraf sahası belirlediğini belirtse de, bu iddiaları destekleyecek belgeler sunulmamıştır. Sonuç olarak, belediyelerin hafriyat toprağı ve inşaat atıkları için gerekli döküm ve bertaraf sahalarını belirlemesi ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Döküm Alanları ile Bertaraf ve Depolama Sahalarının Belirlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye yetki ve görevleri arasında yer alan hafriyat toprağı, moloz vs. atıklar için döküm alanları ve bertaraf sahaları ile inşaat malzemeleri, odun, kömür, LPG vs. için depolama sahalarının belirlenmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (o) bendi uyarınca, belediyelerin hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemesi; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri alması gerekmektedir.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 8’inci maddesinde ise, belediyelerin hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolüne ilişkin görevleri ifade edilmiş olup belediyelerin mücavir alanları içerisinde hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahaları ile depolama sahalarını belirlemekle yükümlü oldukları hüküm altına alınıştır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından belirlenmiş, kurulan veya işletilen hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahası ile depolama sahalarının bulunmadığı, mücavir alan sınırları içerisinde gerçekleştirilmekte olan hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının taşınması, biriktirilmesi ve bertarafı faaliyetlerinin denetlenemediği, gerekli tedbirlerin alınmadığı ve Belediyenin gelir kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, meclis kararıyla döküm alanı ve bertaraf sahası belirlediğini belirtmiş olsa da gerekli kanıtlayıcı belgeler eklenmemiş ve gelir tarife cetvelinde ücret tarifesi belirlememiştir.
Sonuç olarak, hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ve bertaraf sahaları ile depolama alanlarının belirlenmesi ve yönetmelik hükümlerinde belirtilen diğer görev ve sorumlulukların tam olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.