ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde dolu müdürlük kadrolarına vekalet verilmesi ve harcama yetkisinin vekalet eden kişiler tarafından kullanılması durumunu ortaya koymaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86. maddesi, memurların geçici ayrılıklarında yerlerine vekil atanabileceğini belirtirken, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 63. maddesi ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 31. maddesi, harcama yetkilisinin en üst yöneticinin olduğunu vurgulamaktadır.

Bu mevzuat çerçevesinde, dolu kadrolara vekalet verilmesi yasal olarak mümkün değildir. Dolayısıyla, harcama yetkisinin de vekalet eden kişilerce değil, asıl kadroda bulunanlar tarafından kullanılması gerekmektedir. Dolu kadrolar için vekalet ataması yapılmadığı sürece, harcama yetkisi yalnızca bu kadrolarda görevli olan kişilere aittir. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Dolu Kadroya Vekalet Ettirilmesi ve Harcama Yetkisini Vekalet Eden Kişinin Kullanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyede müdürlük kadrosu dolu olduğu halde başka birinin bu kadroya vekâlet ettirildiği, vekâlet ettirilen kişiye de harcama yetkilisi olarak görev yaptırıldığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86’ncı maddesine göre, memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği, yine boş kadrolara ait görevlerin de vekâleten gördürülebileceği belirtilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 63’üncü maddesinde, “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmış, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde de, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almıştır.

5018 sayılı Kanun’a istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda, “5018 sayılı Kanun’un 5436 sayılı Kanunla değişik 31 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediyede müdür kadrolarında bulunan kişiler var iken o kadrolara vekâleten görevlendirme yapılamayacağı açıktır. Dolu kadroya vekâleten görevlendirme yapılamayacağından dolayı harcama yetkililiğini de vekâleten görevlendirilen yerine asıl kadroda bulunanın kullanması gerekir. Bu kişiler görevden alınmadığı ve bu kadrolar boş olmadığı sürece yetkinin vekâleten görevlendirilen kişilerce kullanılması mümkün değildir.

Dolu olan kadrolara vekâleten görevlendirme yapılmaması ve harcama yetkililiğini de kadroda bulunan kişinin kullanması gerektiği değerlendirilmektedir.