ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, dolu kadrolara vekalet ettirilmesi ve vekalet eden kişilerin harcama yetkilerini kullanmaları konusunu ele almaktadır. Rapor, bazı müdürlük kadrolarının, kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası veya görevden uzaklaştırma gibi nedenlerle geçici olarak boşalmadığı halde sürekli olarak vekaletle yönetildiğini ortaya koymaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86. maddesi, memurların geçici ayrılış durumlarında vekil atanabileceğini belirtirken, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu, harcama yetkilisinin en üst yönetici olduğunu vurgulamaktadır.

Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’a dayanan Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ, harcama yetkisinin devrinin yazılı olması gerektiğini ve devredilen yetkinin sınırlarının net bir şekilde belirlenmesi gerektiğini ifade etmektedir. İncelemeler, asaleten atanmış bazı müdürlerin, dolu kadrolara vekalet ettirilmesi için gereken şartlar oluşmadığı halde, başka personellere vekalet verildiğini ve bu kişilerin harcama yetkilerini geçerli bir yetki devri olmaksızın kullandığını göstermektedir. Vekalet ve harcama yetkisi devri uygulamalarının, yalnızca mevzuatta belirtilen durumlarla sınırlı olarak gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

BULGU: Dolu Kadroya Vekalet Ettirilmesi ve Vekalet Ettirilen Kişinin Harcama Yetkisini Kullanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası ve görevden uzaklaştırma gibi sebeplerle geçici olarak boşalmadığı halde dolu olan bazı müdürlük kadrolarına, sürekli olarak vekalet ettirildiği ve harcama yetkilisi olarak görev yaptığı görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86’ncı maddesinde; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği belirtilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 31’inci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 63’üncü maddesinde ise bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in 5’inci bölümünde; harcama yetkilisinin geçici olarak görevinden ayrılması halinde ilgili harcama biriminin harcama yetkilisinin vekâleten görevlendirilen kişi olduğu belirtilmiştir.

Aynı Tebliğ’in 4’üncü bölümünde; harcama yetkisi devrinin yazılı olmak zorunda olduğu, devredilen yetkinin sınırlarının açıkça belirlenmiş olması gerektiği, belediye ve il özel idareleri ile bunlara bağlı idarelerin harcama yetkilileri, bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere kısmen veya tamamen devredebilecekleri, harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı ifade edilmiş olup harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı, hangi durumlarda vekâleten görevlendirileceği, kimlerin vekâleten harcama yetkilisi olacağı, bu yetkinin nasıl devredileceği açıkça belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresinde asaleten atanmış olan bazı müdürlerin farklı birimlerde görevlendirildiği, 657 sayılı Kanun’da belirtilen dolu kadroya vekalet ettirme şartları oluşmadığı halde bu müdürlerin yerlerine başka personelin vekalet ettirildiği ve bunların harcama yetkilerinin geçerli bir yetki devri olmaksızın vekalet edenlerce kullanıldığı görülmüştür.

Vekâleten görevlendirme ve harcama yetkisinin devredilmesi uygulamalarının mevzuatta izin verilen durumlara münhasır kullandırılması gerekmektedir.