ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde dolu müdür kadrolarına vekaleten atama yapılması ve bu atamalarla harcama yetkisi kullanan personel hakkında önemli bulgular sunmaktadır. Mevzuatta belirtilen koşulların oluşmaması durumunda, başka bir memurun sürekli olarak vekaleten atanması ve harcama yetkilisi olarak görev alması, hukuka aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, vekalet görevi yalnızca belirli nedenlerle geçici ayrılıklar söz konusu olduğunda geçerlidir.

Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi bünyesinde 34 müdür kadrosunun bulunduğu, bunlardan 9’unun asaleten dolu olduğu, ancak mevzuatta öngörülen geçici görevden ayrılma halleri olmaksızın bu kadrolara vekil memurların atandığı tespit edilmiştir. Asaleten atanan müdürlerin ise farklı görevlerde çalıştırıldığı görülmüştür. Bu durum, dolu kadrolara yönelik vekaleten atamaların hukuki bir dayanağının olmadığını ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi, bu bulgular ışığında gerekli önlemleri alacağını belirtmiş, vekalet uygulamalarının istisnai durumlarda kullanılmasının önemini vurgulamıştır. Dolu kadroların, yetki ve görevlerinin usulüne uygun olarak atanmış asil memurlar tarafından yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir.

BULGU: Dolu Müdür Kadrolarına Vekaleten Görevlendirme Yapılması ve Görevlendirilen Personelin Harcama Yetkisini Kullanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından dolu müdür kadrolarına mevzuatta öngörülen koşullar oluşmamasına rağmen başka bir memurun sürekli olarak vekaleten atandığı ve harcama yetkilisi olarak görevlendirildiği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesinin birinci fıkrasında memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan ya da açıktan vekil atanabileceği; altıncı fıkrasında ise kanunda belirtilen haller dışında boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükmü uyarınca bir kadroya vekaleten görevlendirme yapılabilmesi için kadronun herhangi bir nedenle sürekli olarak boş kalması veya mevzuatta öngörülen nedenlerle ilgili kadroda görevli memurun geçici olarak işinden ayrılması gerekmektedir. Zira vekaleten görevlendirme işleminin amacı, yetkili kamu görevlisinin görevi başında bulunmadığı hallerde yetkilerinin kullanılması suretiyle kamu hizmetlerinde sürekliliği sağlamaktır.

Bununla birlikte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde harcama yetkilisinin, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi olduğu; harcama yetkilerinin belirlenmesi, birleştirilmesi ve devredilmesine ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliyet Bakanlığınca belirleneceği; harcama yetkisi devrinin, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı hüküm altına alınmıştır.

5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddesine istinaden 05.03.2025 tarih ve 32832 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “Mahalli idarelerde harcama yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde, belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu ifade edilmiştir.

Tebliğ’in “Harcama Yetkisinin Birleştirilmesi ve Devredilmesi” başlıklı üçüncü bölümünde harcama yetkisinin, belirtilen sınırlar dahilinde harcama yetkilisi tarafından devredilebileceği, yetki devrinin yazılı yapılmasının ve sınırlarının açıkça belirlenmesinin zorunlu olduğu, harcama yetkilisinin geçici nedenlerle görevden ayrılması halinde yeni harcama yetkilisinin vekaleten görevlendirilen kişi olacağı düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresinde 34 farklı müdür kadrosu bulunduğu, 9 farklı müdür kadrosuna asaleten atamanın yapıldığı ve kadroların dolu olduğu, ancak mevzuatta öngörülen geçici görevden ayrılma halleri bulunmamasına rağmen bu kadrolara ilişkin görevlerin vekil memurlar vasıtasıyla yürütüldüğü, asaleten atanan müdürlerin ise fiili olarak farklı birimlerde ve görevlerde çalıştırıldığı, dolu kadrolara yapılan vekaleten görevlendirmelerin kanuni dayanağının bulunmadığı, mevzuata aykırı olarak vekaleten görevlendirilen memurların geçerli bir yetki devri olmamasına rağmen harcama yetkilisine verilmiş yetkileri kullandığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, bulgu içeriğindeki tespitler doğrultusunda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından belediye başkanına ait belediye personeli atama yetkisinin mevzuata uygun şekilde kullanılması, kamu hizmetlerinde sürekliliği sağlamak amacıyla istisnai hallerde kullanılması gereken vekalet müessesinin genel ve sürekli bir uygulama haline getirilmemesi, dolu kadroların yetki ve görevlerinin usulüne uygun olarak atanmış asil memurlar eliyle yürütülmesi gerekmektedir.