|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, dolu müdürlük kadrolarına yapılan görevlendirmeler ve harcama yetkilisi unvanının kullanımıyla ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Rapor, bazı müdür kadrolarının, izin, geçici görev veya disiplin cezası gibi nedenlerle boşalmadığı halde, bu kadrolara başka personel görevlendirilerek asaleten atanmış müdürlerin pasif durumda bırakıldığını ortaya koymaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 86. maddesi, memurların geçici ayrılışları durumunda yerlerine vekil atanabileceğini belirtirken, harcama yetkisi konusunda da 5393 ve 5018 sayılı kanunlar çerçevesinde belirli düzenlemeler yapılmıştır.
Denetimlerde, 2024 yılı için belirlenen bütçelerdeki dolu kadrolara rağmen, harcama yetkisinin mevzuata aykırı bir şekilde başka personellere kullandırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili kadroların sahibi olan müdürlerin pasif konumda bırakılması ve dolayısıyla hizmetlerin aksamadan yürütülmesi açısından sorun teşkil etmektedir. Kamu idaresinin açıklamasında, dolu kadrolara vekalet eden personelin ek ödeme almadığı ve kamu zararına neden olunmadığı ifade edilmiştir. Ancak, harcama yetkisinin mevzuata uygun bir şekilde kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, görevlendirme ve harcama yetkisi devri uygulamalarının, yalnızca mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu durum, kamu idaresinin etkinliğini artırmak ve hukuka uygun bir yönetim sağlamak amacıyla önem arz etmektedir. |
BULGU: Dolu Müdürlük Kadrolarına Başka Personel Görevlendirilmesi ve Harcama Yetkilisi Unvanının Kullandırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Hâlihazırda dolu olan ve izin, geçici görev, görevden uzaklaştırma gibi sebeplerle geçici olarak boşalmadığı halde bazı müdür kadrolarına görevlendirmeler yapılarak söz konusu kadrolara asaleten atanmış müdürlerin pasif tutulduğu ve görevlendirilen personele harcama yetkilisi unvanının kullandırıldığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86’ncı maddesine göre; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği ve yine boş kadrolara ait görevlerin memurlara görevlendirme yapılarak gördürülebileceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, şartları taşıyan kişilerin ilgili kadroya asaleten atanarak görevi ifa etmeleri esas olmakla beraber anılan Kanun’un 86’ncı maddesinde, kadro tahsis edilen kişinin geçici olarak ayrılması veya boş kadro olması halinde hizmetin görevlendirme yapılarak gördürülmesine imkân tanınmış; Kanun’da düzenlenmemekle beraber asilde aranan şartları taşıyan asil veya vekil memur bulunamadığı takdirde hizmetin aksamadan yürütülebilmesi amacıyla 17.05.1987 tarihli ve 19463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 99 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nde tedviren görevlendirmenin yapılabileceği de belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olduğu belirtilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmış, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde de, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir.
5018 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1 Seri Numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci bölümünde; harcama yetkilisinin kanuni izin, hastalık, geçici görev, disiplin cezası uygulaması, görevden uzaklaştırma ve benzeri nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması halinde ilgili harcama biriminin harcama yetkilisinin görevlendirilen kişi olduğu belirlenmiştir.
Adı geçen Tebliğ’in “Harcama Yetkisinin Devri” başlıklı 4’üncü bölümünde harcama yetkisinin devrinin yazılı olmak zorunda olduğu, devredilen yetkinin sınırlarının açıkça belirlenmiş olması gerektiği, belediye ve il özel idareleri ile bunlara bağlı idarelerin harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere kısmen veya tamamen devredebilecekleri, harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı ifade edilmiş olup harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı, hangi durumlarda görevlendirileceği, kimlerin harcama yetkilisi olacağı, bu yetkinin nasıl devredileceği açıkça belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre müdür kadrosunda bulunan kişinin harcama yetkilisi olarak harcama yetkisini kullanması gerekmektedir. Şöyle ki belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili birimin en üst yöneticisi olan müdür kadrosunda bulunan memurun, harcama yetkilisi olması gerekmektedir. Bu kadro boş olmadığı sürece bu yetkileri başka birinin kullanması mümkün değildir. Kadro dolu iken, harcama yetkisinin devredilmesi şartları oluşmuşsa dahi, harcama yetkilileri, Tebliğ’de yer verilen parasal limitler dâhilinde olmak üzere bu yetkilerini yardımcılarına yardımcıları yok ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere yazılı ve sınırları belirli bir şekilde devredebileceği unutulmamalıdır. Ayrıca Kanun’da ve Genel Tebliğ’de öngörülen istisnai nitelikteki görevlendirme veya tedviren görevlendirmeye sadece mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde başvurulması gerekmektedir. Bu uygulamaların, Kanun’da ve Genel Tebliğ’de belirtilen şartların bertaraf edilmesinde bir araç olarak kullanılması mümkün değildir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; Belediyede 2024 yılı için bütçeyle 43.770.000,00 TL ödenek ayrılan İşletme Ve İştirakler Müdürlüğü ,13.197.000,00 TL ödenek ayrılan Dış İlişkiler Müdürlüğü , 7.105.550,00 TL ödenek ayrılan Kırsal Hizmetler Müdürlüğü, 4.850.00,00 TL ödenek ayrılan Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü, 44.840.000,00 TL ödenek ayrılan Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü, 30.199.000,00 TL ödenek ayrılan Basın Ve Yayın Ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü kadroları dolu olmasına rağmen bu kadrolara görevlendirmelerin yapıldığı ve harcama yetkisinin 657 ve 5018 sayılı Kanunlar ile ilgili Tebliğlere aykırı olarak kullandırıldığı, diğer yandan daha önceden atanan ve kadronun sahibi konumundaki müdürlerin pasif olarak tanımlandığı ve kadronun gerektirdiği hizmetleri ifa etmedikleri, buna karşın mevzuata aykırı olarak görevlendirilen personellerin söz konusu hizmetleri yürüttükleri tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında Belediye ve Bağlı Kuruluşlar ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında sınırlı sayıda olan yönetici kadrolarına atanan personelin kazanılmış hakları saklı bulunduğundan işgal edilen kadronun boşaltılması imkansız olup ilgili üst yönetici tarafından kadrolara vekaleten görevlendirme yapılmak suretiyle kurum politikalarını gerçekleştirdiği, söz konusu dolu kadrolara vekalet eden personele herhangi bir ek ödeme yapılmamakta olup kamu zararına sebebiyet verilmediği ifade edilmiştir. Harcama yetkisinin 657 ve 5018 sayılı Kanunlar ile ilgili Tebliğlere aykırı olarak kullandırılmadan kurum politikalarının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak; görevlendirme veya tedviren görevlendirmeye sadece mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde başvurulması ve harcama yetkisinin devredilmesi uygulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.