|
ÖZET: Dönem içinde bazı harcama birimlerinde ödenek bulunmamasına rağmen, ödenek üstü harcamaların gerçekleştirildiği ve bu harcamaların denkleştirilmesi için yıl sonunda toplu ödenek aktarımlarının yapıldığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bütçedeki ödenek aktarımlarının belirli kurallara göre yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede, meclis ve encümen kararları ile üst yöneticinin onayı gerekmektedir.
İncelemeler sonucunda, bazı bütçe tertiplerinden yapılan harcamaların öncesinde gerekli ödenek aktarımlarının gerçekleştirilmediği ve bu durumun ödeneği bulunmayan işler için harcama yapılmasına yol açtığı belirlenmiştir. İdare, yıl sonunda alınan meclis kararı ile toplam 123.455.000,00 TL tutarında ödenek aktarımı yaparak bu sorunu çözmüştür. Ancak, ödenek aktarımlarının ihtiyaç anında ve mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, bütçe uygulamalarında ödenek aktarımlarının zamanında ve usulüne uygun bir şekilde yapılması, harcama yetkililerinin bütçede öngörülen ödenekler dahilinde hareket etmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, idarenin gerekli hassasiyeti göstermesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Dönem İçerisinde Ödenek Üstü Harcama Yapılması ve Ödenek Aktarmalarının Zamanında ve Usulüne Uygun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin bazı harcama birimlerinde dönem içinde ödenek bulunmamasına ve ödenek aktarma işlemi yapılmamasına rağmen harcama yapıldığı, yapılan bu ödenek üstü harcamaların denkleştirilmesi için dönem sonunda toplulaştırmak suretiyle ödenek aktarma işlemi yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ödenek kullanımı ve bütçede yapılacak değişikliklerin düzenlendiği Beşinci Bölümünün; “Aktarma” başlıklı 36’ıncı maddesinde, bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmaların meclis kararı ile, fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasındaki aktarmaların encümen kararı ile ve bunların dışında kalan ve ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmaların ise üst yöneticinin onayı ile yapılacağı; “Ek ödenek” başlıklı 37’nci maddesinde, ek ödeneğin meclis kararı ile verilebileceği; “Yedek ödenek” başlıklı 38’inci maddesinde, yedek ödenek tertibinde yer alan ödeneklerin encümen kararı ile diğer tertiplere aktarılabileceği ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenek aktarmaları” başlıklı 21’inci maddesinin üçüncü fıkrasında da kamu idarelerinin bütçeleri içinde personel giderleri tertiplerinden, aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağı belirtilmiştir.
Söz konusu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mahalli idarelerde gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararı olan bütçenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği, ödenek aktarımlarının belirli kurallara bağlandığı, harcama yetkililerinin bütçede öngörülen ödenek kadar harcama yapabilecekleri anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; dönem içinde bazı tertiplerden bütçeyle tahsis edilen ödenek üzerinde harcama yapılmasına rağmen harcama yapılmadan önce ödenek aktarımlarının yapılmamış olduğu ve bu nedenle de ödeneği bulunmayan işler için harcama yapılmasına neden olunduğu tespit edilmiştir.
İdare tarafından ödenek ihtiyacı olan tertiplere, ödenek aktarımları ihtiyaç ortaya çıktığı zaman yapılmamış, dönem içerisindeki ödenek üstü harcamalara ilişkin olarak yılsonunda alınan Meclis Kararı ile hem bütçe tertipleri arasında hem de yedek ödenek kullanımı yoluyla geriye dönük olarak toplam 123.455.000,00 TL aktarma yapılmış ve böylece ödenek üstü harcamalar giderilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; ödenek üstü harcama yapılmaması ve ödenek aktarmalarının zamanında ve usulüne uygun yapılması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ödenek aktarımlarının mevzuatındaki usuller çerçevesinde, yetkili organların kararının alınması üzerine ve geriye yönelik olarak değil ihtiyaç ortaya çıktığı anda yapılmasının mevzuata uygun olacağı değerlendirilmektedir.