|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık dönem sonu işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde bazı eksiklikler tespit etmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 535’inci maddesine göre, mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından gerçekleştirilen işlemler belirlenmiştir. Ancak, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Sayıştaya sunulan belgeler incelendiğinde, bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemlerinin eksik yapıldığı görülmüştür.
Dönem sonu işlemleri kapsamında, duran varlıklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap gruplarındaki tutarların aktarımında herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir. Ayrıca, yabancı para cinsinden izlenen tutarların değerlemeye tabi tutulmadığı ve bütçe emanetleri hesabında gerekli aktarım işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, geçici ve kesin mizan bakiyeleri arasında tutar itibariyle bir fark olmamasıyla da desteklenmektedir. Sonuç olarak, dönem sonu işlemlerinin muhasebe düzenlemelerine uygun şekilde yapılmaması, Bakanlığın 2021 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda hatalı bilgi sunmasına yol açmıştır. Bu eksiklikler, mali raporlamanın güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Dönem Sonu İşlemlerinin Eksik Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
2021 yılı Bakanlık dönem sonu işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde bazı eksiklikler olduğu görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 535’inci maddesinde; dönem sonu işlemlerinin mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu ifade edilmiş ve bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu işlemleri ile bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri bentler halinde sayılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hesap dönemi sonunda Sayıştaya verilen defter, mali tablo ve belgelerin incelenmesi sonucunda; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi uyarınca yapılması gereken bütçe ve ödenek hesapları dışındaki hesaplara ilişkin dönem sonu işlemlerinden;
• Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarlarla ilgili herhangi bir aktarımda bulunulmadığı,
• Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki hesaplarda kayıtlı tutarlardan vadesi 1 yılın altına düşen ve kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarların aktarılmadığı,
• Dönem sonunda ilgili varlık ve yabancı kaynak hesaplarında kayıtlı olup, yabancı para cinsinden izlenen tutarların değerlemeye tabi tutulup gerçek değerleri ile raporlanmadığı,
• Bütçe emanetleri hesabında kayıtlı tutarlardan, bu hesabın ilgili alt bölümüne aktarılması gereken tutarların aktarılmadığı,
tespit edilmiştir.
Dönem sonu işlemlerinin, Yönetmeliğin yukarıda yer verilen maddesi gereğince; geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki tablolarda yer verilen hesapların geçici mizan bakiyeleri ile kesin mizan bakiyeleri arasında tutar itibariyle herhangi bir fark olmadığı ve dolayısıyla mevzuat gereği yapılması gereken söz konusu dönem sonu işlemlerinin yapılmamış olduğu anlaşılmıştır:
Tablo 4:Dönem Sonu İşlemlerinde Dönem Ayırıcı İşlemlere Tabi Olan Hesapların Geçici ve Kesin Mizan Bakiyeleri (TL)
| İlgili Hesaplar | Geçici Mizan Bakiyesi |
Kesin Mizan Bakiyesi |
| Duran-Dönen Varlıklar Ana Hesap Grubu | Duran-Dönen Varlıklar Ana Hesap Grubu | Duran-Dönen Varlıklar Ana Hesap Grubu |
| 126 Verilen Depozito ve Teminatlar | 31.073.674,97 | 31.073.674,97 |
| 226 Verilen Depozito ve Teminatlar | 130.182.700,10 | 130.182.700,10 |
| Kısa-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grubu | Kısa-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grubu | Kısa-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grubu |
| 330 Alınan Depozito ve Teminatlar | 120.826.037,91 | 120.826.037,91 |
| 430 Alınan Depozito ve Teminatlar | 3.288.868,75 | 3.288.868,75 |
| 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı | 200.296.721,92 | 200.296.721,92 |
| 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı | 1.794.827.263,56 | 1.794.827.263,56 |
| 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı | 246.966.586,92 | 246.966.586,92 |
| 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı | 6.795.937,10 | 6.795.937,10 |
Tablo 5:Dönem Sonu Döviz Değerleme İşlemine Tabi Olan Hesapların Geçici ve Kesin Mizan Bakiyeleri (TL)
| İlgili Hesaplar | Geçici Mizan Bakiyesi | Geçici Mizan Bakiyesi | Kesin Mizan Bakiyesi | Kesin Mizan Bakiyesi |
| 104 Proje Özel Hesabı | 5.681.436.363,69 | 5.681.436.363,69 | 5.681.436.363,69 | 5.681.436.363,69 |
| İlgili Hesap | Geçici Mizan Borç Tutarı | Geçici Mizan Alacak Tutarı |
Kesin Mizan Borç Tutarı |
Kesin Mizan Alacak Tutarı |
| 600.11.01 Döviz Mevcudunun Değerlemesinde Oluşan.. | 15.168.248,42 | 2.778.043.469,00 | 2.778.043.469,00 | 2.778.043.469,00 |
Tablo 6:Bütçe Emanetleri Hesapları Geçici ve Kesin Mizan Bakiyeleri (TL)
| İlgili Hesaplar | Geçici Mizan Bakiyesi | Kesin Mizan Bakiyesi |
| 320.01Cari Yıla (N) Ait Borçlar | 142.795.208,66 | 142.795.208,66 |
| 320.02 (N-1) Yılına Ait Borçlar | 99.648,75 | 99.648,75 |
| 320.03 (N-2) Yılına Ait Borçlar | 0,10 | 0,10 |
| 320.04 (N-3) Yılına Ait Borçlar | 4.778,75 | 4.778,75 |
Bu itibarla, dönem sonu işlemlerinin muhasebe düzenlemelerine uygun olarak yapılmaması sonucu, Bakanlık 2021 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu yukarıda yer verilen hesaplar itibarıyla hatalı bilgi sunmaktadır.