|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Özel Bütçeli İdare Genel Müdürlüğü’nün dönem sonu işlemlerinde önemli eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) 535’inci maddesine göre, dönem sonu işlemleri mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından gerçekleştirilmelidir. Ancak, yapılan incelemelerde, bütçe ve ödenek hesapları dışındaki hesaplara ilişkin gerekli işlemlerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir. Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki bazı tutarların, vadesi bir yılın altına düşen kısa vadeli yabancı kaynaklar hesaplarına aktarılmadığı ve yabancı para cinsinden izlenen varlıkların değerlemeye tabi tutulmadığı belirlenmiştir.
Yapılan denetim sonucunda, geçici mizan bakiyeleri ile kesin mizan bakiyeleri arasında herhangi bir fark olmadığı görülmüş, bu durum mevzuat gereği yapılması gereken dönem sonu işlemlerinin gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Bu eksiklikler, 2021 yılı bilançosunda hatalı bilgi sunulmasına yol açmış ve kamu idaresi tarafından kabul edilmiştir. Gerekli düzeltme kayıtlarının oluşturulmaya başlandığı bildirilmiş olsa da, denetim görüşü verilen 2021 mali yılı bilançosundaki hata devam etmektedir. Ayrıca, bu durumun daha önceki yıllarda da yaşandığı ve düzeltici işlemlerin hala uygulanmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, mali yılın sonunda dönem sonu işlemlerinin ilgili mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Dönem Sonu İşlemlerinin Eksik Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Genel Müdürlüğün 2021 yılı dönem sonu işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde eksiklikler olduğu tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) “Dönem Sonu İşlemleri” başlıklı 535’inci maddesinde; dönem sonu işlemlerinin mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu ifade edilmiş ve bütçe ve ödenek hesaplarına ilişkin dönem sonu işlemleri ile bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri bentler halinde sayılmıştır.
Genel Müdürlük tarafından hesap dönemi sonunda Sayıştaya verilen defter, mali tablo ve belgelerin incelenmesi sonucunda; MYMY’nin ilgili maddesi uyarınca yapılması gereken bütçe ve ödenek hesapları dışındaki hesaplara ilişkin dönem sonu işlemlerinden;
Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki hesaplarda kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına düşen ve kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarların aktarılmadığı,
Dönem sonunda ilgili varlık kayıtlı olup, yabancı para cinsinden izlenen tutarların değerlemeye tabi tutulup gerçek değerleri ile raporlanmadığı,
tespit edilmiştir.
Bulgu konusu tespitlere ilişkin bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır;
Tablo 5: Uzun-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grupları İçerisinde Dönem Sonu
İ İşlemlerine Tabi Olan Hesapların Geçici ve Kesin Mizan Bakiyeleri
| İlgili Hesaplar | Geçici Mizan Bakiyesi (TL) | Kesin Mizan Bakiyesi (TL) |
| 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı | 36.365.155,66 | 36.365.155,66 |
| 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı | 302.575.816,06 | 302.575.816,06 |
| 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı | 7.715.458,09 | 7.715.458,09 |
| 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı | 26.197.718.791,18 | 26.197.718.791,18 |
Tablo 6: Dönem Sonu Döviz Değerleme İşlemine Tabi Olan Hesapların Geçici ve Kesin Mizan Bakiyeleri
| İlgili Hesaplar | Geçici Mizan Bakiyesi (TL) | Kesin Mizan Bakiyesi (TL) |
| 104-Proje Özel Hesabı | 422.126,42 | 422.126,42 |
Dönem sonu işlemlerinin, MYMY’nin 535’inci maddesi gereğince; geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yukarıdaki tablolarda yer verilen hesapların geçici mizan bakiyeleri ile kesin mizan bakiyeleri arasında tutar itibariyle herhangi bir fark olmadığı; dolayısıyla, mevzuat gereği yapılması gereken söz konusu dönem sonu işlemlerinin yapılmamış olduğu anlaşılmaktadır.
Dönem sonu işlemlerinin muhasebe düzenlemelerine uygun olarak yapılmaması sonucunda, 2021 yılı Bilançosunda yukarıda yer verilen hesaplar itibariyle hatalı bilgi sunulmasına neden olunmuştur.
Kamu İdaresince, bulgu konusu husus kabul edilmiş olup gerekli düzeltme kayıtlarının oluşturulmaya başlandığı belirtilmiştir. Ancak, denetim görüşü verilen 2021 mali yılı bilançosunda yer alan hata mevcudiyetini korumaktadır.
Bahsi geçen husus, Karayolları Genel Müdürlüğü 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almaktadır. Kamu İdaresi tarafından söz konusu hususa ilişkin düzeltici işlem tesis edileceği ifade edilmesine rağmen, uygulamanın 2021 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, mali yılın sonunda dönem sonu işlemlerinin mevzuatta belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir.