|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığın dönem sonu işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde önemli eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 535. maddesi, dönem sonu işlemlerinin mali yılın sonunda geçici mizan çıkarıldıktan sonra yapılması gereken işlemleri tanımlamaktadır. Ancak, Bakanlık tarafından Sayıştaya sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda, bu işlemlerin gereği gibi gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Örneğin, alınan depozitolar ve teminatlar ile kıdem tazminatı karşılıkları gibi hesaplarda geçici ve kesin mizanda tutarların aynı olması, gerekli aktarımların yapılmadığını göstermektedir.
Dönem sonu işlemlerinin geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılması gerektiği dikkate alındığında, bu tutarların eşitliği, mevzuat gereği yapılması gereken işlemlerin yerine getirilmediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, 2021 Bilançosu’nda hatalı bilgi sunumuna yol açmıştır. Kamu idaresi, dönem sonu işlemlerinin Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün duyurularına dayanarak yapıldığını belirtmiştir. Ancak, dönem sonu işlemlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi ve muhasebe sisteminin bu mevzuat çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, mali tabloların doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için dönem sonu işlemlerinin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. 2020 yılına ait denetim raporunda da benzer eksiklikler tespit edilmiş olması, bu sorunun devam ettiğini göstermektedir. |
BULGU: Dönem Sonu İşlemlerinin Muhasebe Kayıtlarında Eksiklikler Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın dönem sonu işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde eksiklikler olduğu görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) 535’inci maddesinde, dönem sonu işlemlerinin mali yılın sonunda geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu ifade edilmiş ve dönem sonu işlemlerinin neler olduğu bentler halinde sayılmıştır.
Bakanlık tarafından hesap dönemi sonunda Sayıştaya verilen defter, mali tablo ve belgelerin incelenmesi sonucunda, MYMY’nin mezkûr maddesi uyarınca yapılması gereken dönem sonu işlemlerine ilişkin aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
19.745.621,46 TL alacak toplamlı 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 1.619.253,19 TL alacak toplamlı 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabındaki bakiyeler, 8.998.575,09 TL alacak toplamlı 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ile 79.077.396,42 TL alacak toplamlı 472 Kıdem Tazminatı karşılığı Hesabındaki bakiyeler, 660.439.282,76 TL alacak toplamlı 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 12.634.304.217,78 TL alacak toplamlı 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabındaki bakiyeler, geçici ve kesin mizan itibarıyla aynıdır.
Bu durum, uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içerisindeki hesaplarda kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına düşen ve kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarların aktarılmadığını;
3.387.847,72 TL alacak toplamlı 320 Bütçe Emanetleri Hesabının, 320.01 Cari Yıla (N) Ait Borçlar alt kodunun bakiyesi geçici ve kesin mizan itibarıyla aynıdır.
Bu durum, bu hesabın sürelerin güncellenmesi amacıyla kullanılan ilgili alt bölümlerine aktarılması gereken tutarların aktarılmadığını
Göstermektedir.
Dönem sonu işlemlerinin geçici mizanın çıkarılmasının ardından yapılan işlemler olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda da ifade edildiği üzere, geçici mizan bakiyeleri ile kesin mizan bakiyeleri arasında tutar itibarıyla herhangi bir fark olmaması mevzuat gereği yapılması gereken ilgili dönem sonu işlemlerinin yapılmadığını göstermektedir.
Dönem sonu işlemlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmaması sonucunda, 2021 Bilançosunda yukarıda yer verilen hesaplar itibarıyla hatalı bilgi sunulmasına neden olunmuştur.
Kamu idaresi cevabında, dönem sonu işlemlerinin Merkez Saymanlık Müdürlüğünce Muhasebat Genel Müdürlüğünün duyurusuna istinaden yapıldığı ifade edilmiştir. Dönem sonu işlemlerinin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen hükümlerine uygun olarak yapılması, duyuruların ve muhasebe sisteminin anılan mevzuat hükümlerinin uygulanabilmesini mümkün kılacak şekilde revize edilmesi gerekmektedir.
2020 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da konu edilen hususa ilişkin tespitin 2021 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, mali tabloların tam ve doğru şekilde bilgi sunmasını teminen dönem sonu işlemlerinin Yönetmeliğin ilgili maddesine uygun şekilde yapılarak muhasebeleştirilmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.