|
ÖZET: Kesin mizan düzenlemesi, dönem sonu işlemlerinin doğru bir şekilde yapılmasına bağlıdır. 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında, bazı hesapların beklenen bakiye durumunu sağlamadığı ve bazı hesapların ise beklenmedik şekilde bakiye verdiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, dönem sonu işlemlerinin öncelikle geçici mizan ile başlaması gerektiğini ve kesin mizanın bu işlemler tamamlandıktan sonra düzenlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu süreçte, borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılması için gerekli kayıtların yapılması önemlidir.
Yapılan incelemelerde, kesin mizanın oluşturulmadan muhasebe döneminin kapatıldığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, bilanço hesaplarının kesin mizanda bakiye vermemesine yol açmıştır. İdare, sorunun bilişim sistemlerinden kaynaklandığını ve kesin mizanın doğru bir şekilde oluşturulduğunu ifade etmiştir. Ancak, Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a verilmesi ve muhasebe birimleriyle muhasebe yetkililerinin bildirilmesi konusundaki usul ve esaslara uyulmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, idarenin dönem sonu işlemlerini uygun bir şekilde gerçekleştirmesi ve kesin mizanın hatasız bir biçimde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali raporlamanın doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamada kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Dönem Sonu İşlemlerinin Uygun Sırayla Yapılmaması Nedeniyle Kesin Mizanın Hatalı Düzenlenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
Kesin mizanda bir yandan bakiye vermesi gereken hesapların bakiye vermediği diğer yandan bakiye vermemesi gereken hesapların bakiye verdiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mizanlar” başlıklı 312’nci maddesinin üçüncü fıkrasında dönem sonu işlemleri yapılmadan önce geçici mizan düzenleneceği ve bunu takiben dönem sonu işlemlerinin yapılacağı, dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra kesin mizan düzenleneceği ve kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesaplarının bakiye vermeyeceği belirtilmiştir.
Kesin mizanın düzenlenmesini takiben dönem sonunda son yevmiye olarak borç ve alacak bakiyesi veren hesapların kapatılmasını sağlamak için kesin mizanda borç veren hesapların alacak, alacak bakiyesi veren hesapların ise borç kaydı yapılarak muhasebe döneminin kapatılması gerçekleştirilir.
Aynı Yönetmeliğin “Bilanço” başlıklı 314’üncü maddesinin birinci fıkrası kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanlarının bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanlarının ise pasif hesaplarını oluşturacağı açıklanmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesaplarının bakiye vermemesi, bilanço hesaplarının ise bakiye vermesi ve bu bakiyelerin yeni mali yılda bilançonun aktif ve pasif hesaplarını oluşturması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde yıl sonu dönem sonu işlemlerinden sonra kesin mizanda bilanço hesaplarının bakiye vermediği görülmüştür. Bilanço hesaplarının kesin mizanda bakiye vermemesinin sebebi kesin mizanın çıkarılmadan muhasebe döneminin kapatılmasıdır. İdare tarafından konunun bilişim sistemlerinden kaynaklandığı ve doğru kesin mizanın gerekli şekilde oluşturulduğu belirtilmiştir. Ancak Kamu İdaresi Hesaplarinin Sayiştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkinda Usul ve Esaslar çerçevesinde yükleme yapılmadığı belirlenmiştir.
İdare’nin dönem sonu işlemlerini usulüne uygun olarak gerçekleştirmesi ve kesin mizanı hatasız olarak düzenlemesi gerekmektedir.