|
ÖZET: Dönem sonu taşınır sayımlarının gerçekleştirilmemesi ve buna bağlı muhasebe kayıtlarının düzeltilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyeleri için önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin yıl sonunda taşınır sayımlarını yapmalarını ve kayıtların sayım sonuçlarıyla uyumlu hale getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu sayımların gerçekleştirilmediği ve dolayısıyla muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin dönem sonu işlemlerine dair hükümleri de, her faaliyet döneminin sonunda muhasebe yetkililerinin kesin mizan çıkarmasını ve yeni dönem için gerekli kayıtları yapmasını öngörmektedir. Taşınır sayımlarının eksikliği, özellikle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı gibi hesapların güvenilirliğini zedelemektedir. Kamu idaresi, taşınır sayımlarının düzenli bir şekilde yapılabilmesi için tüm birimlere yazılı talimatlar göndermiş ve taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri atanacağını belirtmiştir. Ancak, mevcut durumun düzeltilmesi ve taşınır kayıtlarının güvenilir hale getirilmesi için acil önlemler alınması gerekmektedir. |
BULGU: Dönem Sonu Taşınır Sayımlarının Yapılmaması ve İlgili Muhasebe Kayıtlarının Düzeltilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Dönem sonu taşınır sayımlarının yapılmadığı ve buna bağlı olarak muhasebe kayıtlarının düzeltilmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde;
“(1) Kamu idarelerine ait taşınırların, , yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır.
Sayım kurulunca, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik oluğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Varlık İşlem Fişi; fazla olduğunun tespit edilmesi halinde ise Varlık İşlem Fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlanır.
Düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin bir örneği, muhasebe kayıtlarının yapılması için muhasebe birimine gönderilir.
Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur.”
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Her faaliyet döneminin sonunda, muhasebe yetkilileri dönem sonu işlemlerini yaparak yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas alınacak kesin mizanı çıkarırlar. Hazırlanan kesin mizanda borç ve alacak kalanı veren hesaplar yeni faaliyet döneminin açılış kaydına esas teşkil eder” denilmektedir.
Buna göre; taşınırların, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılması, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanması ve ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.
İdarenin taşınır işlemlerinin incelenmesi sonucunda; taşınır sayımlarının yapılmadığı, bu durumun taşınır mal yönetiminde zafiyetler oluşturması ile birlikte özellikle dönem sonu sayımlarının yapılmamasından dolayı İdarenin dönem sonu temel mali tablolarında yer alan 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı tutarların güvenilir bilgi taşımadıkları değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında, dönem sonu ve dönem başı itibarıyla taşınır sayımlarının düzenli şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla tüm birimlere yönelik yazılı talimat yayımlandığı ve taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi görevlendirmelerinin de yapılacağı belirtilmektedir.
Sonuç olarak, taşınır sayımlarının yapılmaması 2024 yılı Bilançosunda 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabının hatalı gösterilmesine neden olmuştur. Mevcut hatanın giderilmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılarak taşınır kayıtlarının düzeltilmesi gerekmektedir.