BULGU: Dönem Sonunda Enflasyon Düzeltmesi İşlemlerinin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin dönem sonunda yapılması gereken enflasyon düzeltmesi işlemlerini yapmadığı görülmüştür.
23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Enflasyon düzeltmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, içinde bulunulan hesap dönemi dâhil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması halinde mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemleri enflasyon düzeltmesine tabi tutacakları, enflasyon düzeltmesi işleminin, kamu idarelerinin mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemlerin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle gerçekleştirileceği, enflasyon düzeltmesi işleminin malî yıl sonu itibarıyla yapılacağı, parasal ve parasal olmayan kalemleri belirlemeye ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne eklenen geçici madde ile merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde, sosyal güvenlik kurumlarında ve mahalli idarelerde 2023 yılı hesap dönemi sonunda enflasyon düzeltmesi uygulamasının yapılması zorunlu kılınmıştır.
Anılan yetki ile “Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması” konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 85) 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmî Gazete’de 31.12.2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır. Bu tebliğ ile genel yönetim kapsamdaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere uygulanacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esasları belirlenmiştir.
Bu Tebliğ’de enflasyon düzeltmesinin aşağıda sıralanan hesaplarda kayıtlı parasal olmayan kalemler için yapılacağı, enflasyon düzeltmesi sonrası yeni değerin ilgili kalemlerin kayıtlı değerlerinin düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunacağı, bulunan yeni değer ile eski değer arasındaki farkın enflasyon düzeltmesi olarak kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
• 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
• 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
• 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
• 248- Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
• 250- Arazi ve Arsalar Hesabı
• 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
• 252- Binalar Hesabı
• 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
• 254- Taşıtlar Hesabı
• 255- Demirbaşlar Hesabı
• 257- Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
• 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
Yapılan incelemede, Yönetmelik ve Tebliğ gereği dönem sonunda yapılması gereken enflasyon düzeltmesi işlemlerinin yapılmadığı, yukarıda sayılan hesaplarda kayıtlı parasal olmayan kalemlerin değerlerinin düzeltilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan tebliğ gereği 2023 yılı Aralık ayında 240-241-242-248-250-251-252-253-254-255-257-258 hesaplara muhasebe birimince manuel olarak enflasyon muhasebesi uygulandığı, ancak yılsonu geldiğinde devir işlemlerinin yapılması aşamasında enflasyon muhasebesi uygulanan hesapların devir işlemlerinin çalışmadığı, karşılığının kapanmadığı ve 698 hesaplarda biriken toplam tutarın hatalı olarak 191 “İndirilecek Katma Değer Vergisi” hesabına attıldığının görüldüğü, konunun e-içişlerine aktarılarak hesabın işleyişinin düzeltilmesinin istenildiği ancak 2024 Ocak ayı sonuna kadar hesabın işleyişi program üzerinde düzeltilmediği ve bu nedenle 2023 Aralık ayında yapılan enflasyon düzeltmesi muhasebe kayıtlarımın sistemden silindiğini belirtilerek e-içişleri programı düzeltildiğinde bulgu metnindeki hesaplara enflasyon muhasebesinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Yönetmelik ve Tebliğ’in belirlediği şekilde enflasyon düzeltmesi yapılmadığından kamu idaresinin 2023 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan yukarıda sayılan hesapların tutarları gerçeği yansıtmamaktadır.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin dönem sonunda enflasyon düzeltmesi işlemlerini gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve ilgili tebliğ gereği, kamu idarelerinin belirli hesaplarda enflasyon düzeltmesi yapması zorunludur. Ancak, yapılan incelemede bu işlemlerin yerine getirilmediği ve kayıtlı parasal olmayan kalemlerin değerlerinin düzeltilmediği görülmüştür. Kamu idaresi, enflasyon muhasebesinin manuel olarak uygulandığını, ancak sistemsel sorunlar nedeniyle kayıtların silindiğini belirtmiştir. Bu durum, 2023 yılı mali tablolarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koymaktadır. |