ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite döner sermaye işletmelerinin gelirlerinin ayrı hesaplarda takip edilmediğini ortaya koymuştur. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, döner sermaye işletmesi müdürlüğü ve bağlı birimlerin gelirlerinin ayrı hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, denetimlerde, bu uygulamanın yerine getirilmediği ve gelirlerin muhasebe kayıtlarından izlenemediği tespit edilmiştir.

Döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimler arasında fakülteler, enstitüler, yüksekokullar ve uygulama araştırma merkezleri bulunmaktadır. Bu birimlerin alt birimleri, ilgili yönetmelikte tanımlanan çerçevede yer almaktadır. Geçmiş denetimlerde, bu birimlerin gelir işlemlerinin ayrı hesaplarda tutulması gerektiği belirtilmiş, ancak önerilerin uygulanmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, döner sermaye işletmesi bünyesindeki birimlerin ve alt birimlerin gelir işlemlerinin ayrı hesaplarda izlenmesi, muhasebe sisteminde birim-alt birim kodlarıyla takip edilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, finansal şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Döner Sermaye Birimlerinin Elde Ettikleri Gelirlerin Ayrı Hesaplarda Takip Edilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde faaliyetleri bulunan birimlere ait gelirlerin ayrı hesaplarda izlenmediği anlaşılmıştır.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; döner sermaye işletmesi müdürlüğü ve işletmeye bağlı olarak faaliyet gösteren her bir iktisadi işletme birim olarak tanımlanmış, 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise döner sermaye işletmesi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin birimler itibarıyla ayrı hesaplarda izleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Döner Sermaye İşletmesi birimleri, alt birimleri de içerecek şekilde, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ç) bentlerinde açıklanmıştır. Buna göre döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve uygulama araştırma merkezi birim, bu birimler içerisinde faaliyet gösteren bölüm, ana bilim/ana sanat dalı, bilim/sanat dalı, ünite ve merkezler ise alt birimdir.
Üniversite Döner Sermaye İşletmesinde gelir getirici faaliyette bulunan fakülte, enstitü, yüksekokul ve uygulama merkezleri ile bu sayılanlar içerisinde yer alan alt birimlerin gelir işlemlerinin ayrı hesaplarda tutulmadığı ve bunların elde ettikleri gelirlerin muhasebe kayıtlarından izlenemediği geçmiş yıllar denetimlerinde de görülmüş ve birim-alt birim bazında kayıt yapılması İşletme Müdürlüğüne şifahen iletilmiş olmakla birlikte, halen önerinin yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimler ile bu birimlere bağlı alt birimlerin gelir işlemlerinin ayrı hesaplarda izlenmesi ve birim-alt birim kodları ile birim adlarının muhasebe sistemi üzerinden izlenmesi gerekmektedir.