ÖZET: Döner Sermaye Birimlerinin Gelirlerinin İzlenmesi Eksikliği

2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite döner sermaye işletmesi müdürlüğüne bağlı birimlerin gelirlerinin ayrı hesaplarda takip edilmediğini ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun 58. maddesi, döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin birimler bazında ayrı hesaplarla izlenmesini öngörmektedir. Ayrıca, Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri de bu durumu desteklemektedir.

Denetim raporlarında, döner sermaye işletmesi birimlerinin gelirlerinin muhasebe kayıtları üzerinden izlenmediği belirtilmiş, bu durumun 2022 ve 2023 yıllarında tespit edilmesine rağmen 2024 yılında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı vurgulanmıştır. Kamu İdaresi, bu konuya ilişkin ilerleyen dönemlerde gelirlerin ayrı hesaplarda izlenmeye başlanacağına dair bir açıklama yapmıştır.

Sonuç olarak, döner sermaye işletmesi bünyesindeki birimlerin ve alt birimlerin gelir işlemlerinin, birim-alt birim kodları ve isimleri ile muhasebe hesapları üzerinden düzenli bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu uygulama, gelirlerin daha şeffaf bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır.

BULGU: Döner Sermaye Birimlerinin Elde Ettikleri Gelirlerin Ayrı Hesaplarda Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde faaliyetleri bulunan birimlere ait gelirlerin ayrı hesaplarda izlenmediği görülmüştür.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin birimler itibarıyla ayrı hesaplarda izleneceği düzenlenmiştir.

Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; döner sermaye işletmesi müdürlüğü ve işletmeye bağlı olarak faaliyet gösteren her bir iktisadi işletme birim olarak tanımlanmış, 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında ise döner sermaye işletmesi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin birimler itibarıyla ayrı hesaplarda izleneceği hükmüne yer verilmiştir.

Döner Sermaye İşletmesi birimleri, alt birimleri de içerecek şekilde, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ç) bentlerinde açıklanmıştır. Buna göre döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksekokul, meslek yüksekokulu ve uygulama araştırma merkezi birim, bu birimler içerisinde faaliyet gösteren bölüm, ana bilim/ana sanat dalı, bilim/sanat dalı, ünite ve merkezler ise alt birimdir.

Üniversite Döner Sermaye İşletmesinde gelir getirici faaliyette bulunan fakülte, enstitü, yüksekokul ve uygulama merkezleri ile bu sayılanlar içerisinde yer alan alt birimlerin gelir işlemlerinin ayrı hesaplarda tutulmadığı ve bunların elde ettikleri gelirlerin muhasebe kayıtlarından izlenemediği tespitine, 2022 yılı ve 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilmesine rağmen 2024 yılında da düzeltici işlem tesis edilmediği anlaşılmıştır.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilerek önümüzdeki dönemde gelirlerin ayrı hesaplarda izlenmeye başlanılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimler ile bu birimlere bağlı alt birimlerin gelir işlemlerinin birim-alt birim kodları ile birim adlarının muhasebe hesapları üzerinden izlenmesi gerekmektedir.