|
ÖZET: Döner sermaye ek ödemeleriyle ilgili yapılan incelemelerde, bu ödemelerin dağıtımına dair kararların, üniversite yönetim kurulu yerine döner sermaye gelirini elde eden birimlerin yönetim kurulları tarafından alındığı belirlenmiştir. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, döner sermaye işletmesinin yönetim kurulunun üniversite yönetim kurulu olduğunu ve bu kurulun yetkilerini devredebildiğini ifade etmektedir. Ancak, ek ödemelerin dağıtımında yetkili olan organın yalnızca üniversite yönetim kurulu veya onun devrettiği yürütme kurulu olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, döner sermaye ek ödemelerine ilişkin bazı kararların, yetkili kurullar tarafından alınmadığı tespit edilmiştir. Ek ödemelerin dağıtım esaslarının belirlenmesi için üniversite yönetim kurulunun kararı gerekmekte olup, mevcut uygulamada bu kararların alınmadığı görülmektedir. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, döner sermaye ek ödemelerinin dağıtımı için her bir ödeme öncesinde üniversite yönetim kurulu veya döner sermaye yürütme kurulunun onayının alınması gerekmektedir. Yetkisiz kurullar tarafından alınan kararların sona erdirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Döner Sermaye Ek Ödeme Dağıtımlarına Üniversite Yönetim Kurulu Yerine Geliri Elde Eden Birimlerin Yönetim Kurullarının Karar Vermesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeye ilişkin kararların, üniversite yönetim kurulu veya yürütme kurulu yerine döner sermaye gelirini elde eden birimlerin yönetim kurullarınca alındığı görülmüştür.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Yönetim” başlıklı 9’uncu maddesinde: döner sermaye işletmesinin yönetim kurulunun üniversite yönetim kurulu olduğu ve üniversite yönetim kurulunun yetkilerini uygun gördüğü ölçüde kuracağı yürütme kuruluna devredebileceği ifade edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde: bu Yönetmelikte geçen; “Dağıtılacak miktar”ın, ilgili ödeme dönemi için yönetim kurulunun kanuni sınırlar dâhilinde yapılacak kesintilerden sonra dağıtımına karar verdiği miktarı, “Yönetim kurulu”nun ise, üniversite ve yüksek teknoloji enstitülerinin yönetim kurullarını ifade ettiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde de; döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemelerin, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, döner sermaye ek ödemelerinde yetkili olan kurulun Üniversite Yönetim Kurulu veya Üniversite Yönetim Kurulunun yetki devri yapabileceği Döner Sermaye Yürütme Kurulu olduğu, bunun dışındaki bir kurulun döner sermaye ek ödemesi yapılması konusunda bir yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; döner sermaye ek ödemesine ilişkin bazı kararların Üniversite Yönetim Kurulu / Döner Sermaye Yürütme Kurulu tarafından alınmadığı, döner sermaye ek ödemesine ilişkin kararların döner sermaye gelirini elde eden birimin yönetim kurullarınca alındığı tespit edilmiştir.
İşletme tarafından dağıtılacak tüm ek ödemeler için toplu olarak gelir getirici faaliyetlere ilişkin dağıtım esaslarının Üniversite Yönetim Kurulu tarafından karara bağlandığı ve buna göre dağıtım yapıldığı ifade edilse de eleştirilen husus ek ödemeler için Yönetim Kurulu tarafından işletme birimlerinin gelir getirici faaliyetlerine ilişkin dağıtım esaslarının belirlenmemesi değil her ek ödeme yapılacağında Yönetim Kurulu kararı neticesinde belirlenmiş dağıtım esaslarına göre hesaplanan ek ödemenin yapılabilmesi için ayrıca Üniversite Yönetim Kurulu kararı alınmayıp yerine geliri elden eden birimlerin yönetim kurulunun karar vermiş olmasıdır.
Sonuç olarak herhangi bir birimde ek ödeme yapılabilmesi için Üniversite Yönetim Kurulu tarafından bir kere belirlenmiş gelir getirici faaliyetlere ilişkin dağıtım esasları yeterli olmayıp Üniversite Yönetim Kurulu veya Döner Sermaye Yürütme Kurulu tarafından her ek ödemenin dağıtılması için ayrıca karar alınması gerekmektedir. Yetkisiz kurullarca mevzuata aykırı şekilde döner sermaye ek ödemesi kararı alma uygulamasının sonlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.