Döner Sermaye Ek Ödemelerinin Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü’nün 2021 yılı mali tablolarında, İşletme bütçesinden yapılan personel ödemelerinin, maaşlar dışında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı’nda kaydedildiği tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde performans ek ödemesi ve nöbet ücretleri gibi kalemlerin yanlış bir şekilde 740 Hesapta yer aldığı görülmüştür. Bu durum, mali tablolarda 481.026,95 TL’lik bir hata yaratmıştır.

Ayrıca, Hacettepe Üniversitesi’nin sosyal tesisleri, çeşitli hizmet alanlarını kapsamakta olup, 2021 yılında 25.059.725,50 TL gelir elde etmiştir. Buna karşılık, toplam giderler 18.441.267,82 TL olarak kaydedilmiş ve işletme dönemi 4.944.504,79 TL net kar ile kapatılmıştır. İşletmenin muhasebe uygulamaları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller çerçevesinde yürütülmektedir.

Denetim sonuçları, Hacettepe Üniversitesi’nin mali raporlarının genel olarak güvenilir ve doğru bilgi içerdiğini ortaya koymuştur. Sayıştay, denetim süreçleri ile kamu idaresinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirerek, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini tespit etme sorumluluğunu üstlenmektedir.

BULGU: Döner Sermaye Ek Ödemelerinin Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün mali tablolarının incelenmesinde, İşletme bütçesinden yapılan maaş dışındaki personel ödemelerinin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının niteliğini açıklayan 496’ncı maddesinde;
“Hizmet üretim maliyeti hesabı, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılır”
770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin 517’nci maddesinde, “Genel yönetim giderleri hesabı, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılır”
Denilmektedir.
Hesabın işleyişine yönelik olarak mezkûr Yönetmelik’in 518’inci maddesinde; “Personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemeler bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedilir”
Hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan yine aynı Yönetmelik’in 291’inci maddesinde, 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının döner sermayeli işletmelerce, personele maaş dışında, katkı payı, prim, huzur hakkı gibi değişik adlarla yapılan ödemelerin tahakkukunun izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin mali tabloları incelendiğinde, performans ek ödemesi, nöbet ücreti gibi ödemelerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenemeyeceği açıktır. Söz konusu ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmesi sonucunda mali tablolarda 481.026,95 TL’lik hataya neden olunmuştur.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL
TESİS
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 30
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 31
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 32
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 32
DENETİM GÖRÜŞÜ 33
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Sosyal Tesis ve İktisadi İşletmesi 2004 yılında kurulmuştur. İşletmenin her türlü kayıt ve işlemlerinde; tekdüzenin sağlanması; işletme faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak tam ve doğru bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tabloların muhasebenin temel kavram ve ilkeleri çerçevesinde, hazırlanması, raporlanması hususlarında esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla Üniversite Yönetim Kurulunun 24.02.2016 tarih ve 2016/292 sayılı toplantısında Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı Sosyal Tesis ve İşletmelerin İdaresi Hakkında Yönerge yürürlüğe girmiştir.
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi İşletmesi, 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’e tabidir. Bu Esas ve Usuller’e göre kurumlar vergisi ve/veya katma değer vergisi mükellefi olan iktisadi işletme; Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde mali raporlama yapmaktadır.
1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Hacettepe Üniversitesi Sosyal Tesis ve İşletmeleri; kafeteryalar, kantin, store, misafirhane, spor ve eğitim tesisleri ile açık ve kapalı otoparktan oluşmaktadır.
Üniversite Üst Yöneticisinin yönetim ve tasarrufu çerçevesinde faaliyet gösteren Sosyal Tesis ve İşletmelerde işçi statüsü ile istihdam edilen ve giderleri İşletme bütçesinden karşılanan toplam 265 personel bulunmaktadır.
Mali Yapı
Gelirleri ile giderlerini karşılayan Hacettepe Üniversitesi Sosyal Tesis ve İşletmelerinin bir kısmı Covid-19 pandemi koşullarında hizmet veremediğinden kapatılmış, bu süre zarfında %20 kapasiteyle çalışılmıştır.
İşletmenin 2021 yılında 25.059.725,50 TL gelir elde ettiği ve buna karşılık 18.441.267,82 TL gider gerçekleştirildiği görülmüş olup; dönemi 4.944.504,79 TL net kar ile kapattığı anlaşılmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi İşletmesi; mali işlemlerinin kayıt altına alınmasında, muhasebeleştirilmesinde ve mali tablolarının raporlanmasında Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’e tabidir. Bu Esas ve Usuller’e göre kurumlar vergisi mükellefi olan İktisadi İşletme, muhasebe kayıt ve işlemlerini “Tek Düzen Hesap Planı” çerçevesinde yerine getirmektedir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; 2021 yılı denetimi, aşağıda yer verilenler ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
Bilanço,
Gelir Tablosu,
Yevmiye Defteri,
Büyük Defter,
Geçici ve Kesin Mizan.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Hacettepe Üniversitesi Sosyal Tesisi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr