ÖZET: Döner sermaye gelirlerinin dağıtımında, yetkisi olmayan birimlerin karar verme yetkisi kullanıldığı ve bu kararların geçmişe dönük alındığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, döner sermaye gelirlerinin dağıtımına ilişkin kararların, Üniversite Yönetim Kurulu yerine “Ek Ödeme ve İnceleme Komisyonu” tarafından alındığı, bu durumun mevzuat hükümlerine aykırı olduğu belirtilmiştir. Ocak, Şubat, Mart ve Nisan aylarına ait gelirlerin ay sonlarında personele dağıtılmasına rağmen, bu dağıtım için gereken kararın Mayıs ayında geçmişe yönelik olarak alındığı ortaya konmuştur. Ayrıca, yılın geri kalan aylarına ilişkin ödemelere dair kararların da 2021 yılı sonunda hâlâ alınmamış olduğu saptanmıştır.

Yönetmelik hükümlerine göre, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerin oranları ve dağıtım esasları yalnızca Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenmelidir. Ancak yapılan incelemelerde, bu yetkinin Diş Hekimliği Fakültesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü’ne ait komisyona devredildiği görülmüştür. Kamu idaresi, pandemi nedeniyle mevzuat hükümlerine uyulamadığını ifade etmiş, eksik kararların tamamlanacağı ve gelecekte mevzuata uygun hareket edileceği taahhüt edilmiştir.

Sonuç olarak, döner sermaye gelirlerinin dağıtımında, yetkili mercii olan Üniversite Yönetim Kurulu veya yetkilendirdiği yürütme kurulu tarafından karar alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ek ödeme dağıtımları, öncelikle gerekli kararlar alındıktan sonra gerçekleştirilmelidir.

BULGU: Döner Sermaye Gelirlerinin Dağıtılmasına Yetkisiz Birim Tarafından Karar Verilmesi ve Bu Kararların da Geçmişe Yönelik Olarak Alınması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner sermaye gelirlerinin dağıtılmasına, Üniversite Yönetim Kurulu tarafından karar verilmesi gerekirken yetkisi olmayan “Ek Ödeme ve İnceleme Komisyonu” tarafından karar verildiği, ocak,şubat,mart,nisan aylarını içeren gelirlerin ay sonlarında personele dağıtıldığı halde dağıtım yapılabilmesine esas teşkil eden kararın mayıs ayında geçmişe yönelik olarak alındığı görülmüştür. Diğer taraftan, yılın geriye kalan aylarında da yapılmış ödemeler bulunmasına rağmen ödemelere ilişkin kararların 2021 yılı sonu itibariyle hala alınmamış olduğu tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Dağıtılacak miktar: İlgili ödeme dönemi için yönetim kurulunun, kanuni sınırlar dâhilinde yapılacak kesintilerden sonra dağıtımına karar verdiği miktarı” denilmiştir.
Yine aynı Yönetmelik’in “Genel İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde, Yönetim kurullarının Kanunun 58 inci maddesi uyarınca belirlenen tavan ek ödeme oranlarını geçmemek üzere ek ödeme oranlarını belirleyeceği ifade edilmiş, “Dağıtım Esasları” başlıklı 5 inci maddesinde de, birimde çalışanların, birim veya alt birim ortalamasına göre değerlendirilmesine veya birim ve alt birim ortalamasının birlikte ve hangi oranlarda değerlendirilmesi gerektiğine Yönetim Kurulunun karar vereceği belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere döner sermaye gelirlerinden yapılacak olan ek ödeme oranlarını ve bu oranlar üzerinden yapılacak ödemeleri belirlemeye Üniversite Yönetim Kurulu yetkilidir. Bu doğrultuda yapılan incelemelerde, söz konusu ek ödeme tutarlarına ilişkin belirlemeleri Yönetim Kurulunun değil, Diş Hekimliği Fakültesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Ek Ödeme ve İnceleme Komisyonunun yaptığı tespit edilmiştir. Söz konusu durum yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olmakla birlikte ödeme oranlarına ilişkin kararların, yetkisi olmayan komisyonca verildiği anlamına gelmektedir.
Ayrıca söz konusu “Ek Ödeme ve İnceleme Komisyonu”nun döner sermaye gelirlerinden yapılacak olan ek ödeme dağıtımlarına ilişkin kararlarını geçmişe yönelik aldığı görülmüştür. Ocak,şubat,mart,nisan ayına ait döner sermaye gelirlerinin personele ay sonlarında dağıtılmış olmasına karşın dağıtım yapılabilmesine esas teşkil eden kararın 17.05.2021 tarihinde geçmişe dönük olarak alındığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, yılın geriye kalan aylarında yapılmış ödemelerin kararlarının da 2021 yılı sonu itibariyle hala alınmamış olduğu görülmüştür. Söz konusu durumun mevzuata aykırı olduğu açıktır. Nitekim ay sonlarında elde edilmiş gelirlerden ne kadar dağıtım yapılacağını ilişkin olarak önce yetkili mercii olan Üniversite Yönetim Kurulundan ya da yetkilendirdiği yürütme kurulundan karar alınmalı sonra söz konusu karar çerçevesince dağıtımlar yapılmalıdır.
Kamu idaresi cevabında, Yönetmelik’te yer alan hususlara pandemi nedeniyle dikkat edilemediğinden bahsedilmiş, eksik kararların tamamlanacağı ve bundan sonraki süreç için mevzuat hükümlerine titizlikle uyulacağı belirtilmiştir.
Döner sermaye gelirlerinin dağıtılmasında yetkili mercii olan Üniversite Yönetim Kurulu ya da yetkilendireceği yürütme kurulu tarafından karar verilmeli, ek ödeme dağıtımlarında da önce gereken karar alınmalı sonra ek ödeme dağıtımları yapılmalıdır.