|
ÖZET: Döner sermaye işletme birimlerinin elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, döner sermaye gelirlerinin belirli bir kısmının yükseköğretim kurumlarının ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımları, bakım, onarım, kiralama ve inşaat işleri gibi harcamalar için kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, aynı maddenin (i) fıkrası, döner sermaye faaliyetlerinin ekonomik ve tasarruflu bir şekilde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
2023-2025 Bütçe Hazırlama Rehberi’nin “Genel İlkeler” bölümünde, döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynaklarının birlikte kullanıldığı hizmetlerde, döner sermayeler aracılığıyla karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talep edilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esas kabul edilmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, üniversite döner sermaye işletmelerinin giderlerinin özel bütçeden karşılandığı görülmüştür. Kamu İdaresi, giderlerin ayrıştırılmasında zorluk yaşandığını ve döner sermaye gelirlerinin giderleri karşılamaya yetmediğini belirtmiştir. Ancak, döner sermaye işletmelerinin gelirleri arttığında giderlerin karşılanacağı ifade edilmiştir. Yine de, her birimin giderlerinin ayrıştırılarak kendi bütçesi üzerinden karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, bu giderlerin döner sermaye işletmeleri tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılmaktadır. |
BULGU: Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Elektrik, Su, Doğalgaz Giderlerinin Özel Bütçeden Ödenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner sermaye işletme birimlerinin elektrik, su, doğalgaz giderlerinin özel bütçeden karşılandığı görülmüştür.
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (b) bendinde; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranı ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı maddenin (i) fıkrasında da; Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununa dayanılarak hazırlanan 2023-2025 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinin “Genel İlkeler” başlıklı 7’nci maddesine göre; Döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, mevzuatta belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır.
Yapılan incelemede, üniversite döner sermaye işletme birimlerine ait elektrik, su, doğalgaz giderlerinin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; giderlerin ayrıştırılmasında zorluk yaşandığı, döner sermaye işletmelerinin gelirlerinin giderlerini karşılamaya yetmediği, gelirlerde artış olması halinde giderlerin birimler tarafından karşılanacağı ifade edilmişse de döner sermaye işletmelerinin yoğun kullanımında olan birimlerin giderlerinin ayrıştırılarak her bütçenin kendi giderlerinin ayrımının sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca söz konusu giderlerin döner sermaye işletmesi tarafından karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.