|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin döner sermaye işletmeleri kapsamında doğalgaz giderlerinin özel bütçeden karşılandığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, döner sermaye işletmelerinin kurulması ve finansmanı ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Bu maddeye göre, döner sermaye gelirlerinin belirli oranlarda ilgili yükseköğretim kurumlarının ihtiyaçları için kullanılması gerekmektedir. Ayrıca, geçici 66. madde, tıp fakültelerine bağlı döner sermaye birimlerinin borçlarının ödenmesi için belirli aktarımlara izin vermektedir.
Denetimlerde, Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin özel bütçeye ait tenis kortlarında mesai saatleri dışında kurslar düzenleyerek 2024 yılında yaklaşık 2,2 milyon TL gelir elde ettiği, ancak bu faaliyetlerin doğalgaz giderlerinin tamamının üniversite bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, gelecekte ortak kullanım alanlarına ait doğalgaz giderlerinin Sürekli Eğitim Merkezi’nin gelirlerinden karşılanması için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, üniversitelerin döner sermaye işletmelerine ait giderlerin özel bütçeden karşılanmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Mevzuat hükümleri gereği, döner sermaye işletmeleri kendi gelirleriyle giderlerini karşılamalıdır. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesi Birimine Ait Giderlerin Kurum Bütçesinden Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi dahilinde faaliyet gösteren birime ait doğalgaz giderlerinin özel bütçeden karşılandığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin;
(a) fıkrasında; yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği, kurulacak döner sermaye işletmesinin başlangıç sermayesine ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde bu amaç için ödenek öngörülmek şartıyla katkı sağlanabileceği,
(b) fıkrasında; döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’inin, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’unun, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15’inin, ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı,
belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un geçici 66’ncı maddesinde ise; 2015 mali yılı sonuna kadar, yükseköğretim kurumları bütçelerinin “01 – Genel Kamu Hizmetleri” fonksiyonunda öz gelir karşılığı ödenekleştirilen tutarlardan ilgili ekonomik kodlara aktarma yapılmak suretiyle, tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye birimlerinin bütçesine ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz alımlarına ilişkin muaccel borçlarının ödenmesi amacıyla aktarma yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre; yükseköğretim kurumlarının, döner sermaye faaliyetleri sonucu elde edilen ve tahsili gerçekleşen gelirlerinden yukarıda belirtilen oranlar dahilinde ayrılacak kısmın, kendi ihtiyaçları olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçları ile yönetici paylarını karşılamak için kullanması gerekmektedir.
Üniversitenin döner sermaye işletmesine ait ihtiyaçlarının özel bütçeden karşılanması 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (a) fıkrası ile geçici 66’ncı maddesinde olduğu gibi istisnai bir durum olup mevzuat hükümleriyle sınırlıdır. Bu nedenle belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır.
Denetimlerde, Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi biriminin özel bütçeye ait tenis kortlarında mesai dışında kurs faaliyetleri gerçekleştirdiği, söz konusu kurs faaliyetlerinden 2024 yılında yaklaşık 2,2 milyon TL gelir elde ettiği ancak kurs faaliyetlerinin gerçekleştiği kortlar için yapılan doğalgaz giderlerinin tamamının Üniversite bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, bundan böyle ortak kullanım alanı olan tenis kortlarına ait doğalgaz giderlerinin ayrıştırılarak Sürekli Eğitim Merkezi Döner Sermaye gelirlerinden ödenmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesi dahilinde faaliyet gösteren birimlere ait giderlerin özel bütçeden karşılanmaması gerekmektedir.