|
ÖZET: Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkeleri gereği, kıdem tazminatı karşılıklarının muhasebe kayıtlarına işlenmediğini ortaya koymaktadır. Yönetmelikteki düzenlemelere göre, işçilerin kıdem tazminatları için gerekli karşılıkların ayrılması ve izlenmesi zorunludur.
İncelemeler sonucunda, işletme bünyesinde istihdam edilen 525 işçi için herhangi bir kıdem tazminatı karşılığı kaydının bulunmadığı belirlenmiştir. İşletme, yılsonuna kadar bu karşılıkların ayrılacağını ifade etse de, her yıl sonunda kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması yasal bir gerekliliktir. Aksi takdirde, mali tabloların doğruluğu tehlikeye girmektedir. Sonuç olarak, muhasebe uygulamalarının temel ilkeleri doğrultusunda, işletmede çalışan işçiler için kıdem tazminatlarının hesaplanması ve kayıt altına alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde İstihdam Edilen İşçiler için Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde istihdam edilen işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kaydedilmediği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinde; dönemsellik kavramı, “işletmelerin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır” ve ihtiyatlılık kavramı, “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 311’inci maddesinde;
Kıdem tazminatı karşılığı hesabının, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 354’ünci maddesinde ise; Kıdem tazminatı karşılığı hesabının, belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre İşletme bünyesinde istihdam edilen işçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı ve 770-Genel Yönetim Giderler hesaplarını kullanmak suretiyle kıdem tazminatı karşılığı ayırması ve bu karşılıklardan faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatlarına ait kısımları ise 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına aktarması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde İşletme bünyesinde istihdam edilen toplam 525 işçi için hesaplanmış ve muhasebe kayıtlarına alınmış herhangi bir kıdem tazminatı karşılığı tutarının olmadığı tespit edilmiştir.
İşletme tarafından işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının yılsonuna kadar gerçekleştirileceği ifade edilse de işletme bünyesinde istihdam edilen işçiler için mevzuat geregince her yıl sonunda kıdem tazminatı karşılığı ayrılması gerekmekte olup bu işlemlerin yapılmaması mali tablolarda hataya sebebiyet vermektedir.
Sonuç olarak temel muhasebe kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre İşletmede fiilen çalışmakta olan işçiler için kıdem tazminatının hesaplanarak muhasebe kayıtlarına alınması ve mali tablolara yansıtılması gerektiği değerlendirilmektedir.