|
ÖZET: Döner Sermaye İşletmesi kaynaklarıyla edinilen dayanıklı taşınırların, genel yönetim faaliyetlerinde kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın, yıl sonunda üniversitenin özel bütçesine devredildiği tespit edilmiştir. 18.06.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, taşınırların kayıtlara alınması, verilmesi ve izlenmesi konusunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasını öngörmektedir. Bu çerçevede, döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan taşınırların, işletme kayıtlarında tutulması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi kaynaklarıyla alınan tüm taşınırların, herhangi bir ayrım yapılmaksızın topluca yıl sonunda üniversitenin özel bütçesine devredildiğini göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınır işlemlerinde harcama yetkilileri ve taşınır kayıt yetkililerinin sorumluluklarını düzenlemektedir. Bu durum, döner sermaye işletmesinin dayanıklı taşınırlarının tamamının üniversite özel bütçesine devredilmesinin, mali tabloların gerçeği yansıtmamasına yol açtığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, mali tabloların taşınırlarla ilgili doğru bilgi sunabilmesi için, döner sermaye işletmesi gelirleriyle edinilen ve genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan taşınırların muhasebe kayıtlarında izlenmesi önem arz etmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesi Kaynaklarından Temin Edilen ve Genel Yönetim Faaliyetlerinde Kullanılan Taşınırların Bilançoda Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesi kaynakları aracılığıyla temin edilen dayanıklı taşınırların genel yönetim faaliyetlerinde kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın tamamının yıl sonunda Üniversite özel bütçesine devredildiği görülmüştür.
18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Taşınır işlemleri” başlıklı 13’üncü maddesinde, işletmelerce edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı ve devamında döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar hariç, döner sermaye gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşyanın (canlı demirbaş hariç) en geç satın alındığı ay sonu itibarıyla gelirin elde edildiği yükseköğretim kurumu taşınır birimine devredileceği hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Döner Sermaye İşletmelerinin taşınır işlemlerinde, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Döner sermaye işletmesi gelirleri ile alınan araç, gereç ve diğer demirbaş eşyalar (canlı demirbaş hariç) en geç satın alındığı ay sonu itibarıyla gelirin elde edildiği yükseköğretim kurumu taşınır birimine devredilecek olmakla birlikte, istisna olarak döner sermaye işletmesinin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlar Döner Sermaye İşletmesi kayıtlarında tutulacaktır. Genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan dayanıklı taşınırlardan kasıt, işletmenin genel yönetim fonksiyonu ile ilgili olarak yapılan ve üretimle ya da satılan mal maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan dayanıklı taşınırlardır. Başka bir deyişle, genel yönetim faaliyetlerinin icrasında kullanılan büro mobilyaları, bilgisayar gibi çeşitli demirbaşların ilgili birimlere devri gerçekleştirilmeyecektir.
Yapılan incelemede, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi kaynakları ile alınan tüm taşınırların ayrım yapılmadan toplu olarak yıl sonlarında Üniversite özel bütçesine devredilip kaydının yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’nde, taşınır işlemlerinde harcama yetkilileri ile taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin sorumluluk esasları düzenlenmektedir. Dolayısıyla ayrı bir bütçesi ve muhasebe sistemi bulunan Döner Sermaye İşletmesinin dayanıklı taşınırlarının tamamının Üniversite özel bütçesine devredilmesi hem sorumluluk tespitini güçleştirmekte hem de Üniversite ve İşletme mali tablolarındaki taşınır hesaplarının gerçeği yansıtmamasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususlara iştirak edilmiş olup ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; mali tabloların taşınırlara ilişkin doğru bilgi sunması için Döner Sermaye İşletmesi gelirleriyle alınan ve İşletmenin genel yönetim faaliyetlerinde kullanılan taşınırların muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmektedir.