ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen ve satışı gerçekleştirilen emtiaların taşınır kayıtlarına alınmadığını ortaya koymuştur. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12. maddesi, kamu idarelerinin tüm taşınırları ve işlemlerini kayıt altına almasını zorunlu kılmaktadır. Bu yönetmelik, taşınırların kaydının belgeye dayanması gerektiğini ve giriş-çıkış işlemlerinin düzenli bir şekilde yapılmasını öngörmektedir. Ayrıca, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de taşınırların kaydedilmesi ve izlenmesi için benzer hükümler içermektedir.

Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen taşınırlara ilişkin muhasebe kayıtlarının eksikliği, bu varlıkların bilanço üzerindeki yansımalarını olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi, gelecekte taşınır kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun olarak tutulacağını belirtmiş olsa da, 2021 mali yılı içindeki işlemlerin mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, üniversitenin mali yönetiminde önemli bir sorun teşkil etmektedir.

BULGU: Döner Sermaye İşletmesi Tarafından Üretilen ve Satışı Yapılan Emtiaların Taşınır Kayıtlarına Alınmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Adıyaman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen ve satışı yapılan emtiaların taşınır kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulur. Her bir kaydın belgeye dayanması şarttır.
Ayrıca, anılan Yönetmelik’in 13’üncü maddesinin, birinci ve ikinci fıkralarında, taşınırların edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında ve başka harcama birimlerine devredildiğinde veya bağışlandığnda çıkış kaydedilmesi gerektiği ve sözkonusu giriş ve çıkış kayıtlarının ise Taşınır İşlem Fişine dayanılarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Taşınır İşlemleri” başlıklı 27’nci maddesinde;
“( 1) İşletmelerce edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
2) Taşınırların muhasebe hesap planında yer alan ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarına kaydının sağlanması için, taşınır işlemlerini yürütmekle görevli birimler tarafından düzenlenen belgelerin bir nüshasının muhasebe birimine gönderilmesi zorunludur” denilmektedir.
Buna göre, döner sermaye işletmesi tarafından üretimi ve satışı yapılan taşınırlara ilişkin giriş ve çıkış işlemlerinin, Taşınır Mal Yönetmeliği ile Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda açıklanan hükümlerine göre yapılması gerekmekte olup, söz konusu taşınırların üretim ve satış süreçlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının tutulmaması nedeniyle taşınır hesapları bilançoya sağlıklı bir şekilde yansıtılmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında, Üniversite Döner sermaye İşletmesi tarafından üretilen ve satışı yapılan emtiaların, bundan böyle, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak taşınır kayıtlarına alınmasının sağlanacağı ifade edilmiş olmakla birlikte, 2021 yılı mali yılı içerisinde yapılan işlemlerin mevzuata uymadığı değerlendirilmiştir.