ÖZET: Döner Sermaye İşletmesi’ne ait elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde Üniversite bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, döner sermaye gelirlerinin belirli bir oranının, yükseköğretim kurumlarının ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımları için kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, döner sermaye faaliyetlerinin ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynaklarının birlikte kullanıldığı durumlarda, döner sermaye aracılığıyla karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talep edilmemesi gerektiği ifade edilmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, Döner Sermaye İşletmesi’ne bağlı sekiz birimin elektrik, su ve doğalgaz gibi cari giderlerinin Üniversite özel bütçesinden ödendiği görülmüştür. Ancak, Döner Sermaye İşletmesi’nin kendi bütçesi olduğu ve bu birimlerin giderlerinin kendi gelirleriyle karşılanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu İdaresi, gelir getirici faaliyet gösteren binalara süzme sayaç takılması ve giderlerin harcanan miktarlar üzerinden tahsil edilmesi için çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki tüm birimlerin cari giderlerinin, işletmenin kendi gelirleriyle karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Döner Sermaye İşletmesine ait Elektrik, Su ve Doğalgaz Giderlerinin Üniversite Bütçesinden Karşılanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde gelir getirici faaliyet gösteren bazı birimlerin elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin Üniversite bütçesinden ödendiği görülmüştür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (b) fıkrasında; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranının; ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı maddenin (i) fıkrasında da; Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 16’ncı maddesine istinaden hazırlanan Bütçe Hazırlama Rehberi’nin “Genel İlkeler” başlıklı 4.1 maddesinin yedinci fıkrasına göre; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, mevzuatta belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır.

Yapılan incelemede, Döner Sermaye İşletmesine bağlı 8 adet birimin kullandıkları elektrik, su ve doğalgaz gideri gibi cari giderlerin Üniversite özel bütçesinden ödendiği görülmüştür. Döner Sermaye İşletmesi, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Üniversite Özel Bütçesine tahsis edilen bütçeden ayrı bir bütçeye sahiptir. Dolayısıyla, Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren birimlerin kullandıkları elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin İşletmenin kendi bütçesinden karşılanması ya da kendi payına düşen miktarın Üniversite özel bütçesine ödenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Kamu İdaresince, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesinde gelir getirici faaliyet gösteren ve ayrı sayacı bulunmayan binalara süzme sayaç takıldığı, giderlerin harcanan miktarlar üzerinden tahsil edilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir

Sonuç olarak; Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde bulunan tüm birimlerin cari giderlerinin döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanması gerektiği değerlendirilmektedir.