ÖZET: Döner Sermaye İşletmesi, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kaynağı tespit edilemeyen alacaklarla karşı karşıya kalmıştır. 120 Alıcılar Hesabı’nda yer alan alacakların hangi Kamu İktisadi Teşebbüsü veya özel firmadan kaynaklandığı belirlenememiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 23. maddesi, alacakların takip edilerek tahsil edilmesi gerektiğini vurgularken, 120 Alıcılar Hesabı’nın amacı, mal ve hizmet satışlarından doğan senede bağlanmamış alacakların izlenmesidir.

Yapılan incelemelerde, geçmiş yıllarda Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve özel firmalara sunulan hizmetler karşılığında kesilen faturaların 120 nolu hesaba kaydedildiği anlaşılmıştır. Ancak, bu alacakların tahsilatı için herhangi bir işlem yapılmamış ve hangi kurumlardan alacaklı oldukları belirlenememiştir. 31 Aralık 2023 itibarıyla Döner Sermaye İşletmesi’nin toplam alacak tutarı 10.886.086,80 TL olarak tespit edilmiştir; fakat bir kısmının kaynağı belirsizdir.

Kamu İdaresi, alacakların takibinin yapılması ve tahsil edilemeyen tutarlara ilişkin gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi için tüm birimlere talimat vermiştir. Ancak, alacakların durumu hakkında ek bir bilgi sağlanmamıştır. Alacakların takibi için, belgelerin arşiv kayıtlarından incelenmesi ve borçluların tespit edilerek tahsilatın sağlanması önem arz etmektedir.

BULGU: Döner Sermaye İşletmesinin Kaynağı Tespit Edilemeyen Alacaklarının Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite Döner Sermaye İşletmesi 120 Alıcılar Hesabında yapılan işlere ilişkin alacağı bulunmasına rağmen söz konusu alacakların hangi Kamu İktisadi teşebbüsü ya da özel firmadan olduğunun tespit edilemediği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 23’üncü maddesinde “Alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğundadır.” hükmü bulunmaktadır. “120 Alıcılar hesabı” başlıklı 96’ncı maddesinde ise “Alıcılar hesabı, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacaklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
İşletmenin 120 Alıcılar hesabı kayıtlarına bakıldığında, geçmiş yıllarda Kamu İktisadi Teşebbüslerine ve özel firmalara verilmiş hizmetler karşılığı faturalar kesildiği ve bu faturaların 120 nolu hesaba alacak olarak kaydedildiği anlaşılmıştır. Ancak söz konusu alacaklar yıllar boyunca tahsil edilmemiş, tahsili için bir işlem yapılmamış ve hali hazırda hangi kurumlardan alacaklı oldukları da tespit edilememiştir. 31.12.2023 tarih itibariyle Döner Sermaye İşletmesinin, toplam 10.886.086,80 TL alacağı olduğu ancak bir kısmının kaynağının tespit edilemediği anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu alacakların takibinin yapılması ve tahsil edilemeyen tutarlara ilşkin işlem yapılması gerektiği hususu tüm birimlere yazıldığı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu alacakların akıbetine ilişkin Kamu İdaresince ilave bir bilgi sunulmamıştır
İşletmenin alacaklarını takibinin yapılabilmesi için ilgili belgelerin bir komison marifetiyle arşiv kayıtlarından araştırılması ve içeriği ile borçlusu tespit edilemeyen alacakların ilgili idaresi yada borçlu kişisi bulunarak tahsilatının sağlanması gerekmektedir.