| ÖZET: Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin sermaye artırımına ilişkin kararlarda, sermayenin döner sermayenin net karlarından karşılanacağı ifade edilmiştir. Ancak bu sermaye artırımları özel bütçe muhasebe kayıtlarında takip edilmemiştir. 2021 yılı bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın tutarı 82.439.718,55 TL’dir. Ancak bu tutar, sermaye artırımına ilişkin kararlarda belirtilen tutarın %13,8’si kadardır. Kurum göndermiş olduğu cevap yazısında; Döner Sermaye İşletmesinin sermaye artırımını özel bütçe muhasebe birimine bildirmemesinden kaynaklanan hususun gerekli işlem tesis edilmek suretiyle giderildiğini ve eksik tutarın 18.05.2022 tarih ve 2022/168404 defter yevmiye numaralı MİF ile muhasebe kayıtlarına alındığını belirtmiştir. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesinin Sermaye Artırımının Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi artırılmasına rağmen, bunun özel bütçe muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
22.03.2015 tarihli ve 29303 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin “Sermaye” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; Orman Genel Müdürlüğü döner sermayesinin 182.000.000 (Yüzseksenikimilyon) TL olduğu ve döner sermaye tutarının Genel Müdürlüğün gerekçeli talebi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ile artırılabileceği belirtilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, sermaye kaynaklarının işletme faaliyetlerinden elde edilen kârlar ile bağış ve yardımlardan oluştuğu ifade edilmektedir.
27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 163’üncü maddesinde 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na ilişkin işlemler açıklanmıştır. Bu maddenin dördüncü fıkrasında aynen; “Döner sermayeli kuruluşlara verilen sermayenin işletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârlar bütçe ve ödenek hesapları ile ilişkilendirilmek suretiyle hesaplara kaydedilir. Ancak, sermayeye eklenen karlardan yılı bütçe olanaklarıyla karşılanma imkânı olmadığı anlaşılan tutarlar, ödeneği temin edildiğinde bütçe ve ödenek hesaplarıyla ilişkilendirilmek üzere hesaplara alınır. Bütçe ödenekleriyle ilişkilendirilmeden hesaplara alınan tutarlardan ödeneği temin edilenler, ödeneğinin temin edildiği yılın bütçesine gider kaydedilir.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 164’üncü maddesinde ise, hesabın işleyişi ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi 24.07.2015 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanı’nın onayı ile 500.000.000,00 TL’ye; 10.04.2019 tarihinde ise Hazine ve Maliye Bakanı’nın onayı ile 1.000.000.000,00 TL’ye yükseltilmiştir. Sermaye artırımına ilişkin kararlarda sermayenin döner sermayenin net karlarından karşılanacağı ifade edilmiştir.
Ancak bu sermaye artırımları özel bütçe muhasebe kayıtlarında takip edilmemiştir. Orman Genel Müdürlüğünün 2021 yılı bilançosunda 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın tutarı 82.439.718,55 TL’dir. Aynı şekilde kurumun 2021 yılı kesin mizanında da sözkonusu hesabın borç tutarı 82.439.718,55 TL’dir. Bu nedenle 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın borç tutarı olması gerekenden 917.560.281,45 TL eksik görünmektedir. Bu durum ise kurumun muhasebe kayıtlarında ve dolayısıyla mali tablolarında hataya yol açmaktadır.
Kurum göndermiş olduğu cevap yazısında; Döner Sermaye İşletmesinin sermaye artırımını özel bütçe muhasebe birimine bildirmemesinden kaynaklanan hususun gerekli işlem tesis edilmek suretiyle giderildiğini ve 917.560.281,45 TL eksik tutarın 18.05.2022 tarih ve 2022/168404 defter yevmiye numaralı MİF ile muhasebe kayıtlarına alındığını belirtmiştir. Ancak bu işlem hesap dönemi kapandıktan sonra yapıldığı için 2021 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir.
Sonuç olarak, döner sermaye işletmesindeki sermaye artırımlarının 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’na borç kaydı yapılması işlemi hesap dönemi kapandıktan sonra yapıldığı için 2021 yılı mali tablolarındaki hata ortadan kalkmamıştır.