|
ÖZET: Döner Sermaye İşletmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporunda, tahakkuk etmiş alacakların muhasebeleştirilmediği ve tahsilat süreçlerinin yürütülmediği tespit edilmiştir. Genel sağlık sigortası veya özel sigortası bulunmayan hastalara sunulan sağlık hizmetleri ile SGK tarafından karşılanmayan hizmetlerden yararlananların alacakları, ilgili hesaplarda izlenmemekte ve bu alacakların tahsiline yönelik herhangi bir takip yapılmamaktadır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, alacakların takip ve tahsil edilmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu belirtilmektedir.
Denetimlerde, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi’nde sunulan hizmetlerden yararlanan hastalar için tahakkuk eden alacakların muhasebe hesaplarına kaydedilmediği ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, 2024 yılı itibarıyla toplam 1.689.343,17 TL tutarında alacağın muhasebe dışı kalmasına yol açmış ve mali tabloların gerçeği yansıtmamasına sebep olmuştur. Kamu İdaresi, alacakların 120 Alıcılar Hesabında izlenmeye başlandığını ve tahsilat için Hukuk Müşavirliğine yazıldığını bildirmiştir. Bu bağlamda, tüm tahakkuk eden alacakların muhasebe kayıtlarına alınması ve tahsilat süreçlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesinin Tahakkuk Etmiş Alacaklarının Muhasebeleştirilmemesi ve Bunların Tahsiline Yönelik Takiplerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Genel sağlık sigortası (GSS) veya anlaşmalı özel sigortası bulunmayan hastalara verilen sağlık hizmetleri ile genel sağlık sigortası bulunmakla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan sağlık hizmetlerinden ücret mukabili yararlananlara ve acil servisine başvurmasına rağmen sağlık durumunun bu serviste olmasını gerektirmediği tespit edilenlere uygulanan teşhis ve tedavi için tahakkuk ettirilen alacakların ilgili hesaplarda izlenmediği ve bunların tahsiline yönelik takiplerin yapılmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin, “Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisi, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, muhasebe yetkilisi, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumlu olduğu; 96’ıncı maddesinde ise, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacakların 120 Alıcılar hesabında izleneceği belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisinin ise tahakkuk etmiş alacakları ilgili muhasebe hesaplarına kaydederek alacakların takibi için gerekli bilgi ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğu, işletmenin kendi faaliyet alanı kapsamında gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarından kaynaklı ve karşılığında herhangi bir senet alınmamış alacakların 120 Alıcılar hesabında izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi bünyesinde sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanmış ancak GSS, anlaşmalı özel sigortası veya banka sandığı bulunmayan ücretli hastalar ile genel sağlık sigortası kapsamında olan ancak SGK tarafından karşılanmayan mesai dışı yapılan teşhis, tetkik, görüntüleme, ameliyat gibi hizmetlerden yararlananlar ile acil servisine başvurmasına rağmen sağlık durumunun bu serviste olmasını gerektirmediği sonradan anlaşılanlara uygulanan sağlık hizmetleri için kişi bazlı alacak tahakkuklarının yapıldığı, bu kayıtların idarede tutulduğu ancak tahakkuk eden bu alacakların ilgili muhasebe hesaplarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmediği, ayrıca bunların tahsil ve takibine dair herhangi bir işlemin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu şekilde 2024 yılı sonu itibarıyla toplam 1.689.343,17 TL alacağın muhasebe dışı bırakılması suretiyle Döner Sermaye İşletmesinin mali tablolarında ilgili alacak hesaplarının bu tutarlar kadar az gözükmesine sebebiyet verilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu alacakların 120 Alıcılar Hesabında izlenmeye başlandığı ve alacakların tahsilatı için Hukuk Müşavirliğine yazıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Döner Sermaye İşletmesinin tahakkuk eden tüm alacakların muhasebe kayıtlarına alınmak üzere muhasebe yetkilisine bildirilmesi ve bunların tahsil ve takibinin mevzuatında belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir.